Nederland gaat automobilisten en bedrijven laten meebetalen voor wegenbouw
Den Haag, woensdag, 18 maart 2026.
Het kabinet overweegt tol op bruggen en hogere btw voor metro-uitbreiding. Rijkswaterstaat en ProRail komen samen 55 miljard euro tekort. Al 22 infrastructuurprojecten liggen stil. Huizen bij tunnels werden 300 miljoen euro meer waard - die winst wil de overheid nu gebruiken om nieuwe wegen te betalen.
Miljardentekort dwingt kabinet tot drastische maatregelen
Minister Vincent Karremans (Infrastructuur & Waterstaat) en staatssecretaris Annet Bertrams staan voor een enorme uitdaging [1]. De komende 20 jaar is er 80 miljard euro extra nodig voor infrastructuur, terwijl Rijkswaterstaat en ProRail samen bijna 55 miljard euro tekort komen [1]. Het gevolg? Al 22 projecten liggen stil wegens gebrek aan budget, stikstofproblematiek en capaciteit [1]. Het Amsterdamse Zuidasdok komt alleen al 1.3 miljard euro tekort [1]. Op 20 maart 2026 debatteert het kabinet met de Tweede Kamer over deze crisis [1]. Karremans wil voor de zomer duidelijkheid van de Kamer over nieuwe financiering [1].
Tol, hogere btw en ‘value capture’ als oplossing
De oplossing ligt bij jouw portemonnee. Het kabinet overweegt tol op de Van Brienenoordbrug of een hogere btw in Amsterdam om metro-uitbreiding te financieren [1]. Sinds eind 2024 betaal je al tol voor de Blankenburgtunnel bij Rotterdam [1]. Nog interessanter: huizen rond een tunnel werden 3 jaar na aanleg 300 miljoen euro meer waard [1]. Die waardestijging wil de overheid nu ‘afromen’ via ‘value capture’ om nieuwe infrastructuur te betalen [1]. Wijnand Veeneman, hoogleraar aan de TU Delft, noemt dit logisch: ‘Voor mij als eigenaar een cadeautje. Het is echter dom dat we die waardestijging niet afromen om de tunnel te betalen’ [1].
Europese voorbeelden en urgentie
Nederland kijkt naar het buitenland voor inspiratie. In Frankrijk kunnen gemeenten bedrijven laten meebetalen aan infrastructuur, in de VS kunnen steden tijdelijk de btw verhogen [1]. Veeneman pleit zelfs voor een spaarfonds voor de Lelylijn, waarbij bedrijven en belanghebbenden bijdragen [1]. De urgentie is groot. Veel Nederlandse bruggen en tunnels stammen van vlak na de oorlog en zijn aan vervanging toe [1]. Rijkswaterstaat kan nieuwe projecten alleen opstarten door andere uit te stellen [2]. Veeneman waarschuwt voor Duitse toestanden, waar 60 miljard geïnvesteerd moet worden in het spoor [1]. ‘Er dreigt een patstelling die we niet lang volhouden’, aldus de infrastructuur-expert [1].