Bonaire bewoners vluchten opnieuw voor rokende vuilstort terwijl Den Haag toekijkt
Bonaire, zondag, 18 januari 2026.
Voor de tweede keer in een week brak brand uit op Bonaires vuilstort. Bewoners verlaten hun huizen vanwege giftige rook. Een adviescommissie noemt de situatie een ‘tikkende tijdbom’. Stichting Pro Lagun eist dat Nederland het dossier overneemt omdat het eilandbestuur faalt. Het College voor de Rechten van de Mens stelde vast dat omwonenden in een onveilige leefomgeving leven. Terwijl het bestuur spreekt over plannen tot 2028, willen bewoners noodmaatregelen: tijdelijke afvoer naar Nederland of verhuizing van omwonenden. De zeebodem bij Lagun blijkt vervuild met zware metalen. Dertig jaar illegaal storten heeft een milieuramp gecreëerd die dagelijks erger wordt.
Zwarte rook dwingt bewoners voor tweede keer in week tot evacuatie
Op vrijdag 17 januari brak voor de tweede keer in een week brand uit op de afvalstortplaats van Bonaire [1]. Bewoners van woonwijken bij Lagun verlieten opnieuw hun huizen vanwege de dikke zwarte rook die over hun buurten trok [1][2]. De brandweer laat delen van het vuur gecontroleerd uitbranden en probeert de hitte en rook zoveel mogelijk te beperken [6]. De eerste brand woedde in de nacht van 10 op 11 januari 2026 [5]. Jan Verbeek van Stichting Pro Lagun spreekt van een escalerend probleem dat al jaren voortduurt [1]. De situatie is zo ernstig geworden dat een adviescommissie de vuilstort bij Lagun een ‘tikkende tijdbom’ noemt [4]. Deze adviescommissie, bestaande uit mr. D.W. Ormel, mr. M.G. van Dijk en mr. W.J.E. van der Werf, beschouwt de huidige toestand als ‘uiterst complex, zorgwekkend en urgent’ [4].
Dertig jaar illegaal storten heeft milieuramp gecreëerd
Onderzoek van Wageningen Universiteit toont aan dat het zeewater in de baai is verontreinigd met zware metalen zoals koper, zink en kobalt [2]. De adviescommissie constateerde ernstige tekortkomingen: een niet-functionerende weegbrug, provisorische opslag van asbest, onvoldoende afvoer van biomedisch afval en vervuiling van de zee [4]. Het College voor de Rechten van de Mens stelde eerder vast dat omwonenden te maken hebben met een onveilige leefomgeving [1]. Stichting Pro Lagun verzocht in februari 2025 het eilandbestuur om handhavend op te treden tegen Selibon wegens exploitatie van de afvalstort zonder vergunningen, maar het Bestuurscollege wees dit verzoek af [4]. De Nederlandse Tweede Kamer nam in maart 2025 een motie aan om de vuilstort bij Lagun zo snel mogelijk te sluiten [5]. Ook de Nationale Ombudsman noemde de situatie rond de illegale vuilstort ‘onhoudbaar’ [5].
Bewoners eisen noodmaatregelen terwijl bestuur plannen maakt tot 2028
Stichting Pro Lagun vindt dat het afvalprobleem te groot is voor het eilandbestuur alleen en roept Den Haag op het dossier over te nemen [1][2]. Als noodmaatregel stellen bewoners voor om tijdelijk ongesorteerd afval naar Nederland te vervoeren voor sortering en verwerking [6]. Jan Verbeek van Pro Lagun zegt: ‘Als de stortplaats niet kan sluiten, dan moeten bewoners worden weggehaald’ [2]. Het eilandbestuur werkt aan een meerjarig traject met als streefdatum 2028 om te stoppen met storten [1][6]. Gedeputeerde Clark Abraham, verantwoordelijk voor milieu en afvalverwerking, erkent de problemen: ‘Zolang we afval blijven storten, blijven dit soort situaties voorkomen’ [1]. Toch benadrukt hij dat stoppen met storten alleen verantwoord is als er eerst een alternatief systeem is [6]. De kern van het meningsverschil ligt in het tempo: inwoners willen directe actie vanuit Nederland, terwijl bestuur en Rijk kiezen voor een meerjarig traject [6].