Vandaag stappen vijf miljoen Nederlanders over naar een pensioenstelsel dat alles kan veranderen.
Nederland, donderdag, 1 januari 2026.
Op deze eerste januari 2026 maken ruim vijf miljoen werknemers de historische overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Grote fondsen zoals PFZW, PMT en BpfBouw nemen deel aan deze cruciale test die de pensioenen van miljoenen mensen fundamenteel verandert. Het nieuwe systeem betekent meer individuele verantwoordelijkheid en kan leiden tot pensioenverhogingen van 10 tot 20 procent. Maar er zit een addertje onder het gras: wie niet oplet kan duizenden euro’s compensatie mislopen. Vooral mensen van middelbare leeftijd lopen risico omdat het nieuwe systeem anders werkt dan het oude solidariteitsprincipe. Deze transitie van 500 miljard euro aan pensioenvermogen vormt de grootste financiële hervorming in jaren.
Pensioenstijgingen hoger dan verwacht, maar rechtszaken dreigen
De overgang verloopt tot nu toe rustig, maar achter de schermen borrelt het [1]. Zoals we eerder meldden krijgen gepensioneerden meer dan 10 procent extra pensioen door deze overstap [https://dgki.nl/4215785-pensioen-stijging-nieuw-pensioenstelsel/]. Nieuwe cijfers tonen dat de verhogingen nog hoger uitvallen dan gedacht. Pensioenfonds voor de bouw (BpfBouw) had eind november een dekkingsgraad van 131,8 procent [2], wat drie maanden geleden al tot ramingen van bijna 20 procent pensioenverhoging leidde [2]. Deze eenmalige stijging komt doordat buffers vrijkomen bij de overstap [2]. Maar niet iedereen is blij: Stichting PensioenVoldoen begon op 23 december een rechtszaak tegen zorgfonds PFZW [1]. De hoogte van compensatie verschilt namelijk enorm per fonds - terwijl pensioenfonds PGB deelnemers slechts 1,7 procent extra geeft bij een dekkingsgraad van 122,6 procent, krijgen ABP-deelnemers 2,84 procent erbij [2].
Duizenden euro’s compensatie op het spel voor vijftigplussers
Het nieuwe systeem werkt fundamenteel anders dan het oude [1]. Vroeger betaalden jongeren voor oudere collega’s, nu betaalt iedereen voor het eigen pensioen [1]. Mensen van middelbare leeftijd kunnen hierdoor geld mislopen en krijgen daarom compensatie - soms tienduizenden euro’s extra bij de overstap [1]. Maar wie niet oplet kan deze compensatie compleet missen. Stop je bijvoorbeeld met werken vlak voor de transitie? Dan loop je theoretisch de volledige compensatie mis [1]. Ook minder werken of onbetaald verlof in het jaar voor de overstap kan individuele deelnemers compensatie kosten [1]. De Autoriteit Financiële Markten waarschuwde al in november 2025 dat de uitleg van fondsen over verwachte pensioenen soms ‘te generiek’ is [1]. Voor veel mensen wordt dit dus een kostbare verrassing.
Grootste test voor pensioenstelsel met meer overstappen in aantocht
Deze overgang van 24 fondsen met 4.95 miljoen deelnemers van PFZW, PMT en BpfBouw alleen al is pas het begin [1]. De fondsen beheren samen 9,5 miljoen pensioenen met een totaalwaarde van 500 miljard euro [1]. Een woordvoerder van de Pensioenfederatie zegt dat ‘het er allemaal heel florissant uitziet’ [1], maar de grootste uitdagingen komen nog. In 2027 gaan mogelijk meer fondsen over dan eerder verwacht [1]. De uiterste deadline voor alle fondsen is 1 januari 2028 [1]. Gepensioneerden zullen hun hogere pensioenen in maart of april 2026 ontvangen [2]. PFZW kondigt de definitieve dekkingsgraad aan op 31 januari [2]. Voor nu lijkt de transitie soepel te verlopen, maar met zoveel geld en rechtszaken op komst blijft de spanning voelbaar.