Nederlandse automobilisten betalen recordprijzen terwijl buurlanden al ingrijpen tegen dure benzine

2026-03-19 economie

Nederland, donderdag, 19 maart 2026.
Terwijl de benzineprijs boven de €2,50 per liter uitstijgt door de oorlog in Iran, weigert premier Jetten in te grijpen met accijnsverlagingen. Italië verlaagt al 25 cent per liter, Oostenrijk 5 cent. De overheid incasseert ondertussen €3 miljoen extra per dag aan btw-inkomsten door de hogere prijzen aan de pomp.

Recordprijzen aan de pomp door blokkade Straat van Hormuz

De benzineprijs schoot omhoog naar €2,541 per liter op donderdag 19 maart, terwijl diesel €2,568 kost [6]. Dit is het hoogste niveau sinds de vorige energiecrisis in 2022 [1]. De prijsstijging komt door de oorlog in Iran, die op 28 februari 2026 begon na aanvallen van de Verenigde Staten en Israël [3]. Iran blokkeerde vervolgens de Straat van Hormuz, waar ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieproductie doorheen gaat [3]. De Brentolie steeg donderdag met meer dan 10 procent naar boven de $118 per vat [6]. “Als in de krantenkoppen staat dat de bom in het Midden-Oosten is gebarsten, dan schiet de olieprijs omhoog. Dat is binnen een dag zichtbaar. Als het heel hard gaat, kan het een kwestie van uren zijn”, legt energie-econoom Hans van Cleef van EqoLibrium uit [3].

Overheid incasseert miljoenen extra terwijl buurlanden ingrijpen

Premier Rob Jetten grijpt vooralsnog niet in tegen de hoge brandstofprijzen [2]. Hij vreest dat overhaaste maatregelen de energietransitie kunnen schaden en waarschuwt dat “we in Europa nu niet te hard van stapel moeten lopen” [2]. Ondertussen incasseert de Nederlandse staat flink mee aan de prijsstijgingen. De overheid verdient €3 miljoen extra per dag alleen al aan btw-inkomsten door de gestegen benzineprijzen [5]. Bij een gelijkblijvende situatie zou dit oplopen tot €1,2 miljard per jaar [5]. Andere Europese landen grijpen al wel in: Italië verlaagt de accijns met €0,25 per liter benzine voor 20 dagen, terwijl Oostenrijk de prijs met €0,05 per liter verlaagt [1]. In landen als Malta betaal je door overheidsbeleid altijd €1,34 per liter, ongeacht wereldwijde schommelingen [1].

Geen snel einde conflict in zicht

Een snel einde aan de oorlog is niet in zicht [6]. Iran viel energiefaciliteiten aan in Qatar, Koeweit, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten als wraak voor Israëlische aanvallen [6]. De Europese aandelenbeurzen reageerden nerveus: de AEX daalde 1 procent naar 990,02 punten donderdag, terwijl de Europese gasprijs 35 procent omhoogschoot [7]. Beurskenners vrezen stagflatie - een situatie waarin hoge inflatie de economische groei vertraagt [7]. Voor Nederlandse automobilisten betekent dit dat ze voorlopig de hogere prijzen aan de pomp moeten accepteren zonder overheidssteun. De Tweede Kamer debatteert volgende week over de ontstane situatie [2].

Bronnen

benzineprijzen accijnzen