Morgen verdwijnt de laatste nucleaire rem tussen Amerika en Rusland voor altijd

2026-02-04 buitenland

Washington, woensdag, 4 februari 2026.
Over 24 uur houdt het New START-verdrag op te bestaan. Voor het eerst sinds de jaren zeventig zijn er geen wettelijke grenzen meer aan de kernwapenarsenalen van de VS en Rusland. Deze twee landen bezitten samen 90% van alle atoombommen ter wereld. Paus Leo smeekt beide mogendheden om het verdrag te redden, maar Trump lijkt onverschillig. Experts waarschuwen voor een nieuwe nucleaire wapenwedloop die ook China kan meeslepen. Het einde van meer dan vijftig jaar wapenbeheersing tussen de supermachten betekent minder transparantie en meer gevaar voor de hele wereld.

Trump en Poetin laten laatste nucleaire afspraak sterven

De Verenigde Staten bezitten 5.177 kernwapens en Rusland 5.459 stuks [1]. Samen controleren ze bijna 90% van alle atoombommen op aarde [2][3]. Het New START-verdrag uit 2010 beperkte beide landen tot maximaal 1.550 strategische kernwapens per land [4][5]. Maar morgen, 5 februari 2026, verdwijnt die rem voorgoed [6][7]. Vladimir Poetin stelde in september 2025 voor om het verdrag nog één jaar informeel te verlengen [8]. Trump reageerde niet op dat voorstel [9]. Sterker nog, in januari 2026 zei de Amerikaanse president laconiek: ‘Als het verloopt, dan verloopt het. We maken gewoon een betere deal’ [10]. Russische diplomaat Sergei Ryabkov meldde gisteren dat Moskou geen formeel antwoord heeft gekregen van Washington [11]. Het gebrek aan antwoord is ook een antwoord, aldus de Rus.

China bouwt snel aan nucleair arsenaal terwijl supermachten ruziën

China verdubbelde zijn kernwapenarsenaal in vijf jaar tijd van 300 naar 600 stuks [12]. Tegen 2030 kan het land evenveel intercontinentale raketten hebben als Amerika en Rusland [13]. Dat maakt nieuwe onderhandelingen nog ingewikkelder. Amerika wil China bij toekomstige verdragen betrekken, maar Rusland eist dat ook Frankrijk en Groot-Brittannië meedoen [14]. Zonder New START kunnen beide supermachten honderden extra kernkoppen op hun raketten plaatsen [15]. ‘Ze kunnen hun arsenalen in het meest extreme scenario ongeveer verdubbelen’, waarschuwt wapenexpert Matt Korda [16]. Inspekties van nucleaire faciliteiten stopten al in maart 2020 vanwege corona en werden nooit hervat [17][18]. Rusland schortste in februari 2023 alle medewerking aan het verdrag op [19][20].

Paus smeekt om vrede, experts vrezen voor nucleaire chaos

Paus Leo deed gisteren een dringende oproep aan beide landen om het verdrag niet te laten vervallen [21]. ‘Het is urgenter dan ooit om de logica van angst en wantrouwen te vervangen door gedeelde ethiek’, zei de eerste Amerikaanse paus tijdens zijn wekelijkse audiëntie in het Vaticaan [22]. Wapenbeheersingsexperts zijn pessimistisch. ‘Over twee dagen zien we Amerika en Rusland een halve eeuw werk weggooien om nucleaire stabiliteit te bewaren’, aldus Alexandra Bell van de Bulletin of Atomic Scientists [23]. Voor gewone Nederlanders betekent dit meer onzekerheid. Minder transparantie over kernwapens verhoogt het risico op misverstanden [24]. De Doomsday Clock, die het risiko op vernietiging meet, staat al op het gevaarlijkste punt ooit [25]. Het einde van New START markeert het definitieve einde van meer dan vijftig jaar bilaterale wapenbeheersing tussen de nucleaire supermachten [26][27].

Bronnen

kernwapenverdrag wapenbeheersing