Minister Van den Brink dreigt gemeenten te dwingen tot asielopvang na massale verkiezingswinst anti-azc partijen
Den Haag, zaterdag, 11 april 2026.
Asielminister Bart van den Brink stuurde deze week zijn tweede dwangbrief naar gemeenten die weigeren asielzoekers op te vangen. Het COA heeft een tekort van 4.500 opvangplekken, oplopend naar 8.000 eind zomer. Tegelijk wonnen anti-azc partijen in 43 gemeenten de verkiezingen, waardoor 13.000 geplande opvangplekken op de tocht staan. Van den Brink kan gemeenten onder toezicht plaatsen en zelf locaties toewijzen als zij blijven weigeren. De minister: ‘Dat is wat de wet van mij vraagt.’ Ruim honderd gemeenten bieden momenteel helemaal geen opvang, terwijl Nederland de komende anderhalf jaar nog 38.000 extra plekken moet vinden.
Van dwangbrief tot verkiezingsnederlaag: minister ziet weerstand groeien
De asielcrisis escaleerde deze week toen Van den Brink donderdag 9 april zijn tweede dwangbrief verstuurde naar gemeenten [1]. De timing kon niet slechter: in 43 van de 340 gemeenten wonnen partijen die zich tegen azc’s uitsproken de verkiezingen [2]. Deze gemeenten moeten volgens de spreidingswet 13.000 asielopvangplekken realiseren [2]. In Maassluis wil Leefbaar Maessluys (11 van de 26 zetels) de opvang op asielschepen stoppen [2]. Gary Brouwer van die partij is duidelijk: ‘Dat gaan we gewoon niet doen. Wij kiezen nu voor de belangen van de eigen bevolking’ [2]. De situatie in Ter Apel, waar het centrum regelmatig meer dan 2.200 mensen herbergt terwijl de capaciteit 2.000 is, blijft ondertussen problematisch [4].
Dwangmiddelen dreigen: ‘Het is niet iets waar ik naar verlang’
Van den Brink houdt dwangmiddelen achter de hand, ook al zegt hij daar niet naar te verlangen [1]. De minister kan gemeenten onder toezicht van het ministerie plaatsen als ze geen vooruitgang boeken [1]. ‘Wat dan het vervolg gaat zijn, hangt af van wat gemeenten mij communiceren’, waarschuwt hij [1]. De wet geeft hem grond om gemeenten ‘in het uiterste geval’ te verplichten tot opvang [2]. Meer dan honderd gemeenten bieden momenteel helemaal geen opvang [1][3]. Het COA waarschuwt voor een tekort van 4.500 plekken nu, oplopend naar 8.000 eind zomer 2026 [1][3]. De komende anderhalf jaar moeten er nog 38.000 extra plekken worden gevonden [1][3].
Lokale democratie onder druk terwijl deadline nadert
Gemeenten moeten op 1 juli 2027 samen 88.000 opvangplekken hebben [2]. Provincies hebben tot 1 december 2026 om hun plannen in te leveren [2]. De weerstand groeit: Mark Jongeneel van Slydregt.NU heeft contact met gelijkgestemde lokale partijen om gezamenlijk de spreidingswet te dwarsbomen [2]. ‘Die wet kwam met de belofte dat de asielinstroom omlaag zou gaan, en dat is niet gebeurd’, argumenteert hij [2]. Volgende week maandag 13 en dinsdag 14 april behandelt de Eerste Kamer de Asielnoodmaatregelenwet, bedoeld om de asielketen te ontlasten [4]. Van den Brink hoopt dat gemeenten onderling afspraken maken: ‘Ik hoop dat gemeenten die bij hen de ruimte niet zien, met andere gemeenten in hun directe omgeving in overleg treden’ [1].