Een Nederlandse arts bedacht internationale vrouwendag al in 1901, negen jaar voor Clara Zetkin

2026-03-08 binnenland

Amstelveen, zondag, 8 maart 2026.
Aletta Jacobs stelde op 18 mei 1901 in Amsterdam al een internationale vrouwendag voor. Dit gebeurde negen jaar voordat de Duitse feministe Clara Zetkin in 1910 het wereldberoemde initiatief lanceerde. Jacobs wilde vrede op aarde verkondigen en kinderen opvoeden in anti-militaire begrippen. Vandaag vieren we internationale vrouwendag onder het Nederlandse thema ‘#NietMijnRecht’, dat structurele druk op vrouwenrechten blootlegt. In Amstelveen bundelen drie locaties hun krachten voor een divers programma.

Nederlandse vooruitgang loopt vast op structurele ongelijkheid

Het Nederlandse thema ‘#NietMijnRecht’ voor 2026 legt pijnlijk bloot waar vrouwenrechten structureel onder druk staan [1]. De organisatie benadrukt dat dit gebeurt ‘in het dagelijks leven, in beleid en in systemen’ [1]. Concrete voorbeelden zijn de hardnekkige loonkloof en geweld tegen vrouwen [1]. Voor veel Nederlandse vrouwen voelt gelijke behandeling nog steeds als een privilege in plaats van een recht. Het thema roept vrouwen, organisaties en gemeenten op tot actie en bewustwording [1]. Terwijl Aletta Jacobs in 1901 nog droomde van vrede door vrouwen [2], vechten Nederlandse vrouwen vandaag voor basale gelijkheid op de arbeidsmarkt en veiligheid op straat.

Van Amsterdam tot Deurne: heel Nederland doet mee

In Amstelveen bundelen Stadsdorp Elsrijk, OntmoetingLokaal en Wijkcentrum Pluspunt Participe vandaag hun krachten voor een divers programma van 11:00 tot 19:00 uur [3]. Voor het eerst presenteren de drie locaties gezamenlijk activiteiten voor vrouwen uit heel Amstelveen [3]. Ook in andere Nederlandse gemeenten staan de deuren open. In Deurne opent burgemeester Greet Butter om 13:00 uur een inspirerende dag vol dans, stoelyoga en creatieve activiteiten in Het Huis voor de Samenleving [4]. Organisaties zoals The Social Handshake benadrukken vier kernthema’s: goede fysieke en mentale gezondheid, veiligheid online en offline, gelijke kansen op de arbeidsmarkt en goede financiële posities [5]. Zo wordt Jacobs’ droom van internationale solidariteit tussen vrouwen vandaag concreet waargemaakt in Nederlandse wijkcentra en gemeentehuizen.

Van vredesactivisme naar moderne vrouwenstrijd

Aletta Jacobs lanceerde haar idee tijdens oorlogsdreiging in Zuid-Afrika en China, met de boodschap dat vrouwen ‘Vrede op aarde’ moeten verkondigen [2]. Tien jaar later kreeg haar oproep internationaal gehoor toen Clara Zetkin in 1910 de tweede conferentie organiseerde [2]. De eerste officiële Internationale Vrouwendag vond plaats op 19 maart 1911 [2][6], maar vanaf 1921 verschoof de datum naar 8 maart ter herdenking van een Russisch vrouwenprotest dat leidde tot stemrecht [6]. Nederlandse socialistische vrouwen besloten in maart 1911 dat ‘de vrouwendag gewijd is aan de propaganda voor algemeen kiesrecht’ [2]. Vandaag gaat de strijd verder met nieuwe thema’s, maar Jacobs’ oorspronkelijke missie - vrouwen die de wereld veranderen - blijft overeind.

Bronnen

vrouwenrechten Internationale Vrouwendag