Werken en toch arm: 175.000 Nederlanders verdienen te weinig voor basisbehoeften
Nederland, woensdag, 21 januari 2026.
Een op de vijftig werkende Nederlanders leeft in armoede ondanks hun baan. Zzp’ers hebben ruim twee keer zoveel kans op armoede als werknemers in loondienst. Bijna de helft van deze werkende armen had geen werk gedurende het hele jaar door tijdelijke contracten of periodes zonder inkomen.
Zzp’ers het hardst getroffen door werkende armoede
De cijfers van het CBS tonen een zorgwekkend beeld voor zelfstandigen zonder personeel [1]. Van alle zzp’ers leefde in 2024 maar liefst 4,4 procent in armoede - meer dan dubbel zo vaak als werknemers in loondienst [1]. Nog schrijnender: 1,1 procent van de zzp’ers leeft al drie jaar of langer in armoede, tegenover slechts 0,2 procent van de werknemers [4]. Het inkomenstekort bij arme zzp’ers is ook groter dan bij werknemers - gemiddeld 33 procent onder de armoedegrens versus 22 procent bij werknemers [4]. “De grootste verklaring voor armoede onder werkenden is dat deze groep niet altijd het hele jaar werk heeft, niet veel uren werkt of zzp’er is met erg lage uurtarieven,” legt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen uit [3]. Voor duizenden Nederlandse freelancers betekent dit concrete problemen: ze kunnen hun boodschappen niet betalen of moeten kiezen tussen een winterjas of de gasrekening.
Jonge werknemers en flexibele contracten als risicogroepen
Bijna een kwart van de werkende armen is jonger dan 25 jaar [1][4]. Deze groep woont veel vaker alleen of in een eenoudergezin dan gemiddeld [1]. Van de arme werkenden had 63 procent minder dan vier jaar betaald werkervaring, vergeleken met 18 procent van alle werkenden [4]. Het probleem zit hem vooral in de arbeidsvoorwaarden: van alle werkende armen werkte 44 procent niet het hele jaar door, tegenover slechts 10 procent van alle werkenden [4]. Ze hebben tijdelijke banen of periodes zonder inkomen [1]. Vakbond CNV pleit daarom voor meer vaste contracten. “De armoede onder werkenden met een flexibel contract en zzp’ers is bovengemiddeld hoog,” stelt CNV-voorzitter Piet Fortuin [6]. Voor een 23-jarige met een flexcontract betekent dit concreet: elke maand onzekerheid of er volgend kwartaal nog werk is, terwijl de huur gewoon doorloopt.
Economische gevolgen en toekomstperspectief
Het aantal werkende armen steeg in 2024 met meer dan 26.000 mensen ten opzichte van 2023 [4]. Deze stijging volgt na jaren van daling en hangt samen met het wegvallen van coronasteun en de energietoeslag [1]. Budgetcoach Carolien Vos wijst op een paradox: “Sommige mensen hebben echt het idee dat ze werken om de kinderopvang te kunnen betalen. En als je meer gaat werken, krijg je minder toeslag” [3]. Ook mensen met modale salarissen krijgen het steeds zwaarder. “Deze inkomens zitten meestal net boven de grens waarop je recht hebt op toeslagen. Je krijgt dan geen extra’s, maar je kosten zijn wel erg hoog,” aldus Vos [3]. Het gemiddelde inkomenstekort over alle arme werkenden lag in 2024 op 25 procent onder de armoedegrens [4]. Voor de Nederlandse economie betekent dit minder bestedingen en lagere koopkracht bij een groeiende groep werkenden - een ontwikkeling die de binnenlandse vraag verder onder druk zet.