Namaakkaas flopt nog in de supermarkt, maar bacteriën gaan onze tosti redden.
Amsterdam, zaterdag, 4 juli 2026.
Veganistische kaas mislukt door een gebrek aan smeltend eiwit. Wetenschappers maken dit dierlijke eiwit nu na met schimmels. Dat verandert de markt compleet.
De teleurstelling op de tosti
Wie weleens een veganistische tosti probeert te bakken, weet dat het resultaat vaak behoorlijk tegenvalt [1]. De boosdoener is een gebrek aan caseïne [1]. Dit dierlijke eiwit zorgt normaal gesproken voor die heerlijke, draderige structuur en het perfecte smeltgedrag van echte kaas [1]. Wageningse hoogleraar Elke Scholten legt uit dat namaakkaas nu nog vaak op kokosolie draait en die unieke textuur simpelweg mist [1]. Consumenten laten de plantaardige varianten daarom massaal links liggen [1]. In 2025 verkochten supermarkten in Nederland slechts 904.000 kilo plantaardige kaas, vergeleken met een gigantische 385 miljoen kilo dierlijke kaas [1]. Dat is slechts 0.235 procent van de totale kaasberg! Hoewel de verkoop in kilo’s ten opzichte van de 894.000 kilo in 2023 licht steeg, daalde de totale verkoopwaarde in diezelfde periode van 11,4 miljoen euro naar 10,6 miljoen euro [1]. Dat is een daling van -7.018 procent, wat vooral komt door goedkopere huismerken op de schappen [1].
De code is gekraakt
Toch gloort er hoop aan de horizon dankzij de pioniers van Those Vegan Cowboys [1]. Jaap Korteweg en Nico Kofferman begonnen in 2019 in Gent met een missie: diervrije caseïne maken via precisiefermentatie met bacteriën, schimmels en gisten [1]. In 2024 kraakten zij na vijf jaar onderzoek eindelijk de code voor dit identieke eiwit [1]. Volgens CEO Van der Kaa gebruiken ze nu exact dezelfde bouwsteen als traditionele kaasmakers [1]. Hun merk WildWestLand lanceerde begin 2026 al de smeerbare variant ‘Smeerkees’ [1]. Korteweg geeft toe dat een echte, naturel kaassmaak het moeilijkste na te bootsen is, waardoor kruiden nu nog de beste oplossing zijn [1]. Medio juli 2026 willen de Cowboys twee harde kazen op de markt brengen [1][alert! ‘deze marktintroductie is gepland voor medio juli 2026 en is op de huidige datum van 4 juli 2026 nog niet gerealiseerd’].
Bureaucreatie remt de Europese tosti
Voor de Europese consument is er helaas wel een flinke domper [1]. Terwijl de Amerikaanse consument eind 2026 al mag proeven dankzij een Amerikaanse GRAS-status, moeten wij in Europa door strenge EFSA-regels waarschijnlijk tot 2029 wachten op markttoegang [1]. Van der Kaa waarschuwt dat Europa hierdoor haar voorsprong in voedselinnovatie verliest aan het buitenland [1]. Ondertussen moeten retailgiganten zoals Ahold Delhaize [2] – waarvan het aandeel gisteren op 3 juli 2026 sloot op 35,920 euro [2] – het nog jaren doen met de huidige, moeizame markt [1][2]. Bovendien verbiedt Europese wetgeving zelfs de term ‘kaas’ voor plantaardige producten [1]. Totdat de wetgever meebeweegt, moeten we het in de supermarkt dus blijven doen met ongezellige labels als ‘plantaardige plakken’ met ‘Gouda-smaak’ [1].