IND draait volledig om en geeft vier Afghaanse vrouwen alsnog een verblijfsvergunning
Nederland, dinsdag, 27 januari 2026.
Na maanden van verdediging keert de IND plotseling om. Vier Afghaanse vrouwen die teruggestuurd zouden worden naar Taliban-Afghanistan krijgen alsnog asiel. Minister Van Weel verdedigde het terugsturen nog in december 2025. Afghanistan staat op de laatste plaats wereldwijd voor vrouwenveiligheid. De draai komt vlak voor een cruciale rechtszaak die zou bepalen of alle Afghaanse vrouwen recht hebben op bescherming. Terwijl Europa geheim onderhandelt met de Taliban over terugkeer van afgewezen asielzoekers, erkent Nederland alsnog dat deze vier vrouwen niet veilig zijn onder het huidige regime.
Plotselinge ommezwaai na maanden verdediging
In Den Haag heeft de IND een opmerkelijke draai gemaakt door vier Afghaanse vrouwen alsnog een verblijfsvergunning te verlenen [1]. Deze beslissing komt nadat minister David van Weel van Defensie nog in december 2025 het terugsturen van Afghaanse vrouwen naar Afghanistan verdedigde en stelde dat er ‘geen noodzaak was tot asielbescherming’ [1]. De IND rechtvaarddigde haar beleid nog in het najaar van 2025 na Kamervragen en publieke verontwaardiging, waarbij ze het afwijzen van asielaanvragen van Afghaanse vrouwen ‘goed te motiveren’ noemde [1]. Nu wijst de dienst op een ‘samenspel van individuele feiten en omstandigheden’ en een recent rapport van het ministerie van Buitenlandse Zaken dat toont hoe de situatie voor vrouwen onder de Taliban tussen 2023 en 2025 is verslechterd [1]. De rechtszaken rondom deze asielprocedures komen hierdoor te vervallen [1].
Timing vlak voor cruciale rechtszaak
De timing van deze beslissing is bijzonder. Over twee weken, op 9 februari 2026, zou de Raad van State zich buigen over de vraag of alle Afghaanse vrouwen in Nederland aanspraak maken op toelating als vluchteling [1]. Die behandeling gaat nu niet door vanwege de ommezwaai van de IND [1]. Afghanistan staat op plaats 181 van de 181 landen op de internationale ranglijst van het Amerikaanse Georgetown Instituut voor vrijheid en veiligheid van vrouwen - de absolute laatste plaats [1]. Ter vergelijking: Saudi-Arabië staat op plek 63 [1]. In 2024 oordeelde het Europees Hof van Justitie al dat discriminatie van vrouwen in Afghanistan neerkomt op vervolging [1]. De IND en minister Van Weel houden echter vol dat er geen sprake is van groepsvervolging van vrouwen in Afghanistan [1].
Europa onderhandelt intussen met Taliban
Terwijl Nederland deze vier vrouwen bescherming biedt, voert Europa tegelijkertijd geheime onderhandelingen met de Taliban. In de week van 17 januari 2026 onderhandelde een EU-delegatie onder leiding van België in Afghanistan met het Taliban-regime over het terugsturen van criminele en illegale Afghanen [4]. Nederland was een van de twintig Europese landen die deelnamen aan deze missie [4]. In 2025 ontving Nederland ongeveer 800 asielaanvragen van Afghanen, waarvan ongeveer 480 een verblijfsvergunning kreeg [4]. De paradox is duidelijk: terwijl Europa zoekt naar manieren om meer Afghanen terug te sturen, erkent Nederland dat het voor bepaalde Afghaanse vrouwen te gevaarlijk is om terug te keren naar het land dat op de laatste plaats staat voor vrouwenveiligheid [1][4].