Nederlandse rechter verdubbelt dwangsom tegen Meta naar 10 miljoen euro
Nederland, dinsdag, 10 maart 2026.
Meta verliest definitief het hoger beroep over Instagram en Facebook tijdlijnen. Nederlandse gebruikers kunnen blijven kiezen voor chronologische feeds in plaats van algoritme-gestuurd content. De rechter verdubbelt de dwangsom naar maximaal 10 miljoen euro omdat Meta nog niet alle aanpassingen heeft doorgevoerd. Privacyorganisatie Bits of Freedom wil nu dat deze keuzevrijheid in heel Europa wordt uitgerold. Meta kondigt een langdurige bodemprocedure aan om de uitspraak volledig aan te vechten, maar tot die tijd blijven de chronologische tijdlijnen beschikbaar.
Hoger beroep verloren, dwangsom verdubbeld
Deze uitspraak vormt een vervolg op onze eerdere berichtgeving over de Nederlandse rechtszaak waarbij Meta gebruikers meer controle over hun tijdlijn moest geven. Op 9 maart 2026 verloor Meta definitief het hoger beroep tegen privacyorganisatie Bits of Freedom [1][2]. Het Amsterdamse gerechtshof bevestigde dat Instagram- en Facebook-gebruikers zelf moeten kunnen bepalen welke content zij prioriteit willen geven in hun tijdlijn [3]. De rechter verdubbelde de dwangsom van 5 naar maximaal 10 miljoen euro omdat Meta nog niet alle aanpassingen heeft doorgevoerd [4][5]. “Dit betekent dat de keuzevrijheid op Instagram en Facebook blijft behouden. We zijn ontzettend blij,” aldus Rejo Zenger van Bits of Freedom [1]. Meta trok eind januari 2026 vrijwel al zijn bezwaren in tijdens het hoger beroep, maar kondigde direct een bodemprocedure aan om de gehele uitspraak aan te vechten [2][3].
Economische gevolgen voor Meta en de markt
Voor Meta betekent deze uitspraak concrete financiële risico’s. De verdubbeling van de dwangsom naar 10.000 million euro per overtreding toont aan dat Nederlandse rechters de prikkel onvoldoende achtten [4]. Meta heeft sinds 1 januari 2026 al aanpassingen doorgevoerd in Nederland, waardoor gebruikers standaard kunnen kiezen voor chronologische tijdlijnen [1][2]. Deze wijzigingen kosten het bedrijf niet alleen geld voor ontwikkeling, maar ook potentiële advertentie-inkomsten. Algoritme-gestuurde feeds zijn immers veel waardevoller voor adverteerders omdat ze gerichte content tonen. De uitspraak geldt voorlopig alleen voor Nederlandse gebruikers, maar Bits of Freedom wil de keuzevrijheid nu ook in andere EU-landen afdwingen [6]. “We zijn allang begonnen met de voorbereiding van Europese vervolgstappen,” meldt Zenger [2]. Voor consumenten betekent dit meer controle over wat zij zien, zonder dat algoritmes bepalen welke berichten van vrienden prioriteit krijgen.
Juridische strijd gaat verder
Meta geeft niet op en start een bodemprocedure waarin de hele zaak opnieuw en uitgebreider wordt behandeld [3]. “We hebben vertrouwen in onze naleving van de DSA,” aldus een Meta-woordvoerder [6]. Tot die bodemprocedure heeft plaatsgevonden, blijven de chronologische tijdlijnen beschikbaar voor Nederlandse gebruikers [3]. Bits of Freedom toont zich strijdbaar: “We hebben een lange adem. We gaan toch wel winnen, want de overtreding is glashelder,” zegt Zenger [2]. De zaak draait om de Europese Digital Services Act die techbedrijven verplicht geen gepersonaliseerde tijdlijn aan te bieden gebaseerd op profilering [5]. Als Meta de tijdlijnoptie niet vrijwillig uitrolt in Europa, overweegt Bits of Freedom stappen naar de Europese Commissie of juridische acties met collega-organisaties in andere landen [1][2]. De uitkomst kan bepalend zijn voor hoe sociale media-platforms in heel Europa functioneren.