Zuid-Koreaanse openbaar aanklager eist doodstraf voor ex-president die troepen naar parlement stuurde

2026-01-13 buitenland

Seoel, dinsdag, 13 januari 2026.
Voor het eerst in decennia vraagt een Zuid-Koreaanse aanklager de doodstraf voor een voormalige president. Yoon Suk Yeol wordt beschuldigd van opstand na zijn mislukte staatsgreeppoging in december 2024, waarbij hij troepen naar het parlement stuurde om de democratie uit te schakelen. Zijn eigen partijgenoten keerden zich tegen hem en stemden zijn krijgswet weg. Zuid-Korea voert al sinds 1997 geen doodstraffen meer uit, maar de symboliek is enorm. De uitspraak wordt in februari verwacht.

Historische eis tegen staatsgreeppoging

De speciale openbaar aanklager Cho Eun-suk vroeg dinsdag 13 januari 2026 bij het Centraal Districtsgerecht van Seoul de doodstraf voor voormalig president Yoon Suk Yeol [1][2]. De aanklager beschuldigt Yoon van het leiden van een opstand door zijn onwettige afkondiging van de krijgswet op 3 december 2024 [3]. Yoon zou politieke tegenstanders hebben willen arresteren, waaronder toenmalig Democratische Partijleider Lee Jae-myung - die inmiddels president is - en parlementsvoorzitter Woo Won-shik [3]. Als Yoon schuldig wordt bevonden, wordt hij de derde Zuid-Koreaanse president die veroordeeld wordt voor opstand, na twee militaire leiders in verband met een staatsgreep in 1979 [4]. Zuid-Korea heeft echter sinds 1997 een onofficieel moratorium op executies, waardoor een daadwerkelijke terechtstelling hoogst onwaarschijnlijk is [4][5].

Dramatische nacht die democratie redde

Yoons staatsgreeppoging mislukte spectaculair toen parlementsleden zich in december 2024 haastten om zijn krijgswetdecreet tegen te stemmen [6]. De voormalig president had troepen naar het parlement gestuurd en probeerde de parlamentaire activiteiten op te schorten [3]. Zelfs leden van zijn eigen regerende partij keerden zich tegen hem en stemden zijn decreet weg in dramatische nachtelijke scènes [6]. Yoon rechtvaardigt zijn acties nog altijd als een ‘wanhopige maar vreedzame poging’ om het publiek bewust te maken van het gevaar van de liberale oppositiepartij [6]. Hij noemde het door de oppositie gecontroleerde parlement destijds ‘een hol van criminelen’ en ‘anti-staatskrachten’ [6].

Meerdere rechtszaken en uitspraak in februari

Naast de opstandsaanklacht eisen openbaar aanklagers ook een gevangenisstraf van 10 jaar voor Yoon wegens belemmering van de rechtsgang, met een uitspraak verwacht op vrijdag 17 januari 2026 [4]. Hij staat ook terecht op beschuldigingen van het helpen van de vijand, omdat hij naar verluidt dronevluchten boven Noord-Korea zou hebben bevolen om zijn krijgswetpoging te versterken [4][5]. Zeven andere voormalige functionarissen staan samen met Yoon terecht, waarbij de speciale aanklager levenslang heeft geëist voor voormalig defensieminister Kim Yong-hyun [3]. De rechtbank wordt in februari 2026 verwacht een uitspraak te doen over Yoons opstandsaanklacht [7]. Yoon werd in januari 2025 als eerste zittende Zuid-Koreaanse president in hechtenis genomen [4].

Bronnen

staatsgreep doodstraf