IEA geeft 400 miljoen vaten olie vrij om Iran-oorlog te overleven
Parijs, woensdag, 11 maart 2026.
Het Internationale Energieagentschap maakt de grootste noodvoorraad in zijn geschiedenis vrij. 32 lidstaten geven samen 400 miljoen vaten olie uit hun reserves. De Straat van Hormuz is grotendeels afgesloten door het conflict met Iran. Slechts 10% van de normale olietransport gaat nog door. Japan begint volgende week al met het vrijgeven van reserves.
Historische beslissing na olieblokkade
De beslissing kwam er na een buitengewone vergadering van IEA-lidstaten gisteren [1]. “De oliemarktuitdagingen waar we mee geconfronteerd worden zijn ongekend in omvang, daarom ben ik zeer blij dat IEA-lidstaten hebben gereageerd met een noodactie van ongekende omvang,” zegt IEA-directeur Fatih Birol [1]. Dit is pas de zesde gecoördineerde actie in de geschiedenis van het energieagentschap sinds 1974 [1]. Vorige acties vonden plaats in 1991, 2005, 2011 en twee keer in 2022 [1]. De oorlog tussen Israël, de VS en Iran die op 28 februari 2026 begon, heeft de oliestroom door de Straat van Hormuz drastisch beperkt tot minder dan 10% van het niveau van voor het conflict [1]. Normaal gesproken gaat gemiddeld 20 miljoen vaten per dag door deze zeestraat, goed voor 25 procent van de wereldwijde zeeoliehande [1][2]. Nederland gaf eerder al aan ruim 5 miljoen vaten uit zijn reserves vrij te geven in een vorig nieuwsbericht.
Japan neemt voortouw, Duitsland volgt
Japan onder premier Sanae Takaichi neemt het voortouw en begint al volgende week met het vrijgeven van olie uit de nationale reserves [2]. Ook Duitsland geeft olie vrij uit zijn reserves [2]. De olieprijzen schoten eerder deze week omhoog naar meer dan 100 dollar per vat op 8 maart 2026, maar zakten daarna weer [2]. Beleggingsmaatschappij Macquarie waarschuwt echter: “De strategische reserves zijn natuurlijk geen permanente oplossing, en ruwe olie zal blijven handelen als een ‘meme stock’ totdat de oplossing vrede is” [2]. De situatie blijft precair. Saudi-Arabië kan geen olie meer exporteren vanuit de Perzische Golf vanwege de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz [4]. Ongeveer 20 procent van de wereldwijde oliehandel gaat dagelijks door deze strategische doorgang [4].
Gevolgen voor Nederlandse consument merkbaar
Voor Nederlandse automobilisten worden de gevolgen al voelbaar. Op 10 maart 2026 steeg de landelijke adviesprijs voor diesel naar 2,52 euro per liter, terwijl benzine 2,45 euro per liter kostte [4]. De IEA houdt vast aan zijn strategie ondanks de risico’s. “Het belangrijkste voor een terugkeer naar stabiele olie- en gasstromen is de hervatting van de doorgang door de Straat van Hormuz,” benadrukt Birol [2]. De lidstaten beschikken over noodvoorraden van meer dan 1,2 miljard vaten, aangevuld met nog eens 600 miljoen vaten industriële voorraden onder overheidsverplichtingen [1]. De Amerikaanse marine weigert vrijwel dagelijks verzoeken om militaire begeleiding van tankers door de Straat van Hormuz vanwege het aanvalsrisico [4]. Een Europese tanker met 1 miljoen vaten Saudische olie dook op 9 maart 2026 in het geheim op voor de kust van India, nadat het de gevaarlijke zeestraat was gepasseerd [4].