Europa zet handelsdreiging in en Trump geeft toe over Groenland

2026-01-24 buitenland

Washington, zaterdag, 24 januari 2026.
De VS bonden in nadat Europa dreigde met een ‘handelsbazooka’ tegen Amerikaanse plannen voor Groenland. Experts noemen dit een onomkeerbare breuk in de trans-Atlantische verhoudingen. Trump claimde eerst militaire overname, maar week terug na Europese tegendreigingen met tarieven. De NAVO’s geloofwaardigheid liep volgens deskundigen ‘enorme schade’ op door Trumps uitspraken over artikel 5. Europa houdt 23 januari een spoedtop over de nieuwe realiteit met Washington.

Europa’s handelsdreiging werkt: Trump trekt claims in

Deze week toonde Europa dat pushback werkt tegen Trumps dreigementen [7]. De Amerikaanse president eiste aanvankelijk eigendom over Groenland en dreigde met militaire actie, maar trok deze uitspraken in nadat Europese leiders met economische tegenmaatregelen dreigden [1][6]. Op 21 januari sloot Trump een voorlopige deal met NAVO-chef Mark Rutte over verhoogde militaire aanwezigheid in plaats van eigendomsoverdracht [4][6]. “We kunnen praten over verhoogde militaire aanwezigheid en meer troepen. Zeg maar wat, je kunt het krijgen” onder bestaande verdragen, zei een Deense functionaris [4]. Het resultaat: Trump vertrok woensdag uit Davos zonder Groenland, maar wel met geschonden vertrouwen van bondgenoten [4][6].

NAVO-geloofwaardigheid zwaar beschadigd door artikel 5-uitspraken

De schade aan de trans-Atlantische verhoudingen gaat dieper dan de Groenland-kwestie alleen. Buitenlandexpert Laurien Crump van de Radboud Universiteit waarschuwt: “De geloofwaardigheid van de NAVO heeft enorme schade opgelopen” [1]. Trump zei namelijk: “Als we iets niet bezitten, gaan we het niet verdedigen. Dat is het einde van artikel 5” [1]. Voor Nederland betekent dit onzekerheid over Amerikaanse steun bij een eventuele aanval. Hoogleraar Giles Scott-Smith uit Leiden vat het zo samen: “De relatieve zekerheden van de afgelopen 70 jaar worden binnen een dag volledig losgelaten” [1][2]. Ongeveer 10.000 Denen demonstreerden deze week in Kopenhagen tegen Trumps annexatiepoging [4].

EU-top zoekt nieuwe strategie voor omgang met onvoorspelbare VS

Europa hield gisteren, 23 januari, alsnog een spoedtop in Brussel ondanks de ingetrokken dreigementen [6]. Reden: de EU wil zich voorbereiden op meer confrontaties met Trump [6]. “Dit laat zien dat je de Amerikanen niet over Europa heen kunt laten walsen. We deden er goed aan terug te duwen, maar het is niet voorbij”, aldus een EU-functionaris [6]. Politicoloog Markha Valenta van de Universiteit Utrecht ziet Trump als een grotere bedreiging dan Poetin: “Ik denk dat we moeten erkennen dat Trump een grotere bedreiging is voor onze veiligheid dan Poetin” [1]. De handelsrelatie tussen EU en VS ter waarde van 2 biljoen dollar staat op het spel [6]. Europa overweegt nu een eigen veiligheidsraad en moet de “handelsbazooka” paraat houden voor toekomstige confrontaties [2].

Bronnen

Groenland conflict trans-Atlantische betrekkingen