Het SCP gooit roet in het eten van kabinet-Jetten
Den Haag, dinsdag, 24 februari 2026.
Het onafhankelijke planbureau waarschuwt dat grote beloftes uit het coalitieakkoord moeilijk waar te maken zijn. Preventie in de zorg klinkt mooi, maar werkt in de praktijk niet zo simpel.
SCP ziet onrealistische beloftes in coalitieakkoord
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) publiceerde gisteren een analyse waarin het de plannen van D66, VVD en CDA stevig onderuit haalt [1]. Het onafhankelijke planbureau waarschuwt dat veel beloftes uit het coalitieakkoord moeilijk na te komen zijn [1]. Een concreet voorbeeld: de coalitie wil de gevolgen van de verhoging van het eigen risico in de zorg verzachten door meer in te zetten op preventie [1]. Klinkt logisch - voorkomen is beter dan genezen. Maar het SCP wijst erop dat deze aanpak weliswaar wenselijk is, maar dat de praktische uitvoering complex is en mogelijk niet de beloofde resultaten zal opleveren [1]. SCP-directeur Karen van Oudenhoven waarschuwt dat vooral maatregelen rond zorg, sociale zekerheid en langer doorwerken ongelijkheid kunnen vergroten [1].
Pijnlijke realiteit voor burgers
Voor gewone Nederlanders betekenen deze plannen concrete gevolgen. Sophie Hermans (VVD), de nieuwe minister van Volksgezondheid, moet bijna 10 miljard euro bezuinigen op de zorg [2]. Tegelijkertijd stijgt de AOW-leeftijd sneller dan gepland - vanaf 2033 moeten dertigers pas met 70 jaar met pensioen [2][3]. Deze maatregel moet 2,7 miljard euro opleveren [2]. Hans Vijlbrief, minister van Sociale Zaken, mag dit verkopen aan de bevolking [2]. De Tweede Kamer debatteert woensdag en donderdag over deze AOW-plannen [2]. Het probleem: eerder bleek al uit doorrekeningen van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving dat lagere inkomens in koopkracht achterblijven [1].
Minderheidskabinet met grote ambities
Het kabinet-Jetten startte maandag als minderheidskabinet - voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis [3]. Rob Jetten werd de eerste openlijk homoseksuele premier van Nederland [3]. Maar D66, VVD en CDA hebben geen meerderheid in de Kamer [2]. Dit maakt het nog moeilijker om de ambitieuze plannen door te voeren. Het SCP erkent wel de duidelijke ambitie om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken [1], maar benadrukt dat onrealistische beloftes het vertrouwen van burgers in de politiek verder kunnen schaden [1][4]. Scheidend premier Dick Schoof wenste zijn opvolger veel succes en zei: hun succes is ons succes, als land [5]. De vraag is of het nieuwe kabinet de verwachtingen waar kan maken.