Nederlandse verkiezingen werden overspoeld door 74 miljoen AI-views van anonieme politici
Nederland, vrijdag, 16 januari 2026.
Twee Kamerleden runden stiekem een Facebook-pagina die dagelijks racistische AI-plaatjes produceerde. Hun anonieme ‘haat-machine’ verzamelde 74 miljoen views in vier maanden en werd populairder dan alle officiële politieke accounts. AI-content kreeg 23 keer meer interactie dan gewone berichten. Onderzoekers waarschuwen: propaganda maken kost nu bijna niks meer dankzij kunstmatige intelligentie. Wat vroeger een professionele operatie vereiste, kan nu elke willekeurige persoon met een AI-abonnement. De Nederlandse verkiezingen van oktober 2025 stonden onder ‘ongekende digitale druk’ volgens het Dutch Hybrid Election Integrity Observatory.
Buitenlandse accounts bombardeerden Nederlandse kiezers
De digitale aanval kwam van alle kanten. 550 accounts uit Nigeria, Ghana en Ivoorkust verspreidden content op X, terwijl 23.000 Vietnamese accounts Facebook overspoelden met Nederlandse verkiezingscontent [1]. Dit gebeurde terwijl het Dutch Hybrid Election Integrity Observatory ontdekte dat de verkiezingen ‘plaatsvonden onder ongekende digitale druk die de veerkracht van democratische instellingen testte’ [1]. De onderzoekers vonden dat AI steeds vaker werd gebruikt om valse informatie te verspreiden [1]. Wat dit betekent voor gewone kiezers: je zag waarschijnlijk berichten die niet echt waren, zonder dat je het doorhad.
Platforms faalden bij het stoppen van digitale manipulatie
De grote techbedrijven schoten tekort toen het erop aankwam. Ondanks gebruikersklachten werden verboden berichten niet weggehaald [2]. De EU-regels voor politieke advertenties werden slecht uitgevoerd, waardoor advertentiebibliothekes onbetrouwbaar werden [2]. Pieter van Boheemen van Post X Society waarschuwt: ‘Platforms komen weg met zachte beloftes over verkiezingsbescherming. Handhaving jaren later is niet genoeg tijdens kritieke momenten zoals verkiezingen’ [1]. Het Europese Rapid Response System leidde wel tot enkele verwijderingen, maar onderzoekers zeggen dat er meer toezicht nodig is [2]. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 blijft dit een probleem.
AI verandert de spelregels van politieke beïnvloeding
De economie van propaganda is voorgoed veranderd door kunstmatige intelligentie. Onderzoeker Fabio Votta legt uit: ‘AI kan propaganda op schaal produceren, met minimale middelen, en er extreem succesvol mee zijn’ [3]. Waar vroeger een professionele operatie nodig was, kan nu iedereen met een AI-abonnement dezelfde impact hebben [3]. De anonieme Facebook-pagina deed precies dit: dagelijks tientallen variaties maken, testen wat werkte, en doorpakken met succesvolle content [3]. Ondanks alle digitale interferentie waren de Nederlandse verkiezingen ‘fundamenteel vrij en eerlijk’ [1]. Maar de onderzoekers waarschuwen dat we misschien niet in staat zullen zijn om AI-content in de toekomst te detecteren [1].