Zelensky kondigt op 24 februari verkiezingen aan onder Amerikaanse druk
Kiev, woensdag, 11 februari 2026.
Op precies drie jaar na de Russische invasie zou Oekraïne’s president verkiezingen en een vredesreferendum aankondigen. De VS stelt 15 mei als deadline, anders verliest Kyiv veiligheidsgaranties. Trump wil alles voor juni afgerond hebben vanwege de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen.
Amerika zet Oekraïne onder druk voor snelle verkiezingen
De druk vanuit Washington neemt toe na eerdere Amerikaanse ultimatums om de oorlog voor juni 2026 te beëindigen [1]. President Volodymyr Zelensky zou op 24 februari 2026 - precies drie jaar na het begin van de Russische invasie - presidentsverkiezingen en een referendum over vredesvoorwaarden met Rusland aankondigen [1][2][3]. De verkiezingen zouden al in mei kunnen plaatsvinden, voor de Amerikaanse deadline van 15 mei [1]. Trump zet druk op beide partijen omdat hij alles afgerond wil hebben voor de tussentijdse Amerikaanse verkiezingen in november. ‘De [tussentijdse Amerikaanse Congresverkiezingen in november] zijn absoluut belangrijker voor hen, laten we niet naïef zijn’, zei Zelensky afgelopen zaterdag [1]. ‘Ze zeggen dat ze alles voor juni afgerond willen hebben.’ De VS dreigt Oekraïne de voorgestelde Amerikaanse veiligheidsgaranties te ontnemen als de deadline niet wordt gehaald [1][3].
Zelensky’s legitimiteit ter discussie, referendum over vrede
Zelensky’s ambtstermijn liep eigenlijk af in mei 2024, maar verkiezingen werden uitgesteld vanwege de oorlog [1]. Zowel Vladimir Poetin als Donald Trump trekken zijn legitimiteit als leider in twijfel [1]. ‘Weet je, ze praten over een democratie, maar op een gegeven moment is het geen democratie meer’, zei Trump in december tegen nieuwssite Politico [1]. Het geplande referendum zou moeten bepalen onder welke voorwaarden Oekraïne vrede zou kunnen sluiten met Rusland [2][4]. Amerikaanse en Oekraïense onderhandelaars bespraken eerder al de mogelijkheid om een vredesakkoord via een referendum aan kiezers voor te leggen [3][5]. Het Kremlin reageert voorzichtig op de berichten. Woordvoerder Dmitri Peskov zei dat het ‘nog te vroeg is om hierover na te denken’ en dat Rusland wacht op officiële uitspraken [6].
Veiligheid blijft grootste uitdaging voor verkiezingen
Het Oekraïense presidentiële kantoor ontkent echter dat er al concrete plannen zijn. ‘Zolang er geen veiligheid is, zullen er geen aankondigingen zijn’, zei een bron in Zelensky’s omgeving tegen Oekraïense media [7][8]. De veiligheidssituatie blijft de grootste uitdaging voor het organiseren van verkiezingen. Oekraïne werkt al aan mechanismen voor veilig stemmen tijdens of na de oorlog [8]. Voor Nederlandse lezers betekent dit mogelijk een keerpunt in het conflict dat al bijna drie jaar Nederlandse militaire steun en vluchtelingenopvang heeft gevergd [GPT]. Als Zelensky de verkiezingen daadwerkelijk aankondigt, zou dit de eerste stap kunnen zijn naar een democratische legitimering van vredesonderhandelingen - al blijft onduidelijk of de Oekraïense bevolking bereid is concessies aan Rusland te accepteren.