Nederlandse huishoudens kunnen de komende jaren bijna geen koopkrachtgroei verwachten

2026-03-12 economie

Den Haag, donderdag, 12 maart 2026.
Het CPB schokt met cijfers: slechts 0,1 procent koopkrachtgroei per jaar tot 2030. De oorlog in het Midden-Oosten kan alles nog erger maken - inflatie zou dan stijgen naar 3,9 procent in plaats van 2,3 procent. Terwijl gezinnen worstelen met stijgende kosten, verslechteren ook de overheidsfinanciën dramatisch door uitgaven aan defensie en klimaat.

Koopkracht stagneert door belastingverzwaringen

Voor 2026 verwacht het CPB nog een koopkrachtgroei van 1,4 procent voor doorsnee huishoudens [1]. Maar dat valt in 2027 terug naar 0 procent [1]. Over de hele kabinetsperiode komt de koopkrachtgroei uit op slechts 0,1 procent per jaar [1]. Dit komt door lastenverzwaringen zoals hogere inkomstenbelasting en een grotere eigen bijdrage voor de zorg [1]. Meer mensen komen bovendien in een hogere belastingschijf terecht omdat die grenzen maar beperkt meestijgen met de inflatie [3]. Voor een gezin met een modaal inkomen betekent dit dat hun boodschappengeld nauwelijks groeit, terwijl alles om hen heen duurder wordt.

Oorlog in Midden-Oosten dreigt inflatie op te stuwen

De oorlog die twee weken geleden uitbrak in het Midden-Oosten [6] kan de koopkrachtproblemen verergeren [1]. Als gas rond de 50 euro per megawattuur en olie rond de 90 dollar per vat blijft, stijgt de inflatie dit jaar naar 2,9 procent in plaats van de eerder verwachte 2,3 procent [6]. Een nog negatiever scenario met gas op 100 euro per megawattuur en olie op 120 dollar per vat zou de inflatie opstuwen naar 3,9 procent [6]. CPB-directeur Pieter Hasekamp waarschuwt: ‘Door de gespannen internationale situatie is de onzekerheid rondom het economisch beeld zeer groot’ [1]. Voor huishoudens betekent dit dat hun energierekening nog hoger kan uitvallen dan verwacht.

Overheidsfinanciën verslechteren door defensie-uitgaven

De overheidsfinanciën komen onder druk door hogere uitgaven aan defensie, klimaat en zorg [1]. Het begrotingstekort loopt op naar meer dan 2 procent tegen het einde van de kabinetsperiode [1]. Op langere termijn dreigt Nederland zelfs de Europese norm van 3 procent van het bbp te overschrijden [1][3]. De economie groeit naar verwachting met gemiddeld 1,2 procent per jaar tot 2030, lager dan de beoogde 1,5 procent van het kabinet [1]. Dit betekent dat de overheid minder ruimte heeft voor steunmaatregelen juist op het moment dat huishoudens die het hardst nodig hebben.

Bronnen

koopkracht economische groei