Europa besluit vandaag of AI-regels versoepeld worden of juist strenger blijven

2026-05-07 buitenland

Brussel, donderdag, 7 mei 2026.
Vandaag om 11:00 uur bepalen Europarlementariërs mogelijk de toekomst van AI-regelgeving in Europa. De onderhandelingen gaan over de ‘digitale omnibus’ die bedrijven meer tijd geeft voor compliance, maar critici waarschuwen voor de ‘grootste terugval van digitale grondrechten in de EU-geschiedenis’. Nederlandse tech-bedrijven kijken gespannen toe.

Cruciale onderhandelingen in Brussel

In Brussel zitten Zweedse Europarlementariër Arba Kokalari en Ierse collega Michael McNamara vandaag om 11 uur aan tafel voor wat mogelijk de beslissende ronde wordt [1]. De onderhandelingen gaan over de zogenaamde ‘AI digitale omnibus’ - een pakket wijzigingen dat de AI-wet moet vereenvoudigen [2]. Op het spel staat of bedrijven die AI gebruiken in machines, medische apparaten, speelgoed en auto’s straks onder sectorale regels vallen in plaats van de strenge AI-wet [3][4]. Vorige week liepen de gesprekken na twaalf uur nog vast, maar Europese Commissie-vicevoorzitter Henna Virkkunen toonde zich maandag optimistisch over een doorbraak [4]. Voor Nederlandse bedrijven betekent dit mogelijk meer speelruimte - of juist strengere controles.

Deadline nadert snel

De klok tikt voor bedrijven die AI-systemen gebruiken. Zonder akkoord moeten zij op 2 augustus 2026 - over twaalf weken - voldoen aan de huidige strenge regels [5][6]. Met een deal krijgen zij uitstel tot december 2027 [5][6]. Dat scheelt Nederlandse mkb-bedrijven veel hoofdpijn en kosten. Veel bedrijven hebben namelijk nog geen AI-inventaris gemaakt of hun systemen geclassificeerd [3]. Spanje, Nederland en zes andere landen verzetten zich echter tegen te veel versoepeling [4]. Spaans minister Óscar López zei het bot: ‘Spanje wil vereenvoudiging, geen deregulering. We willen de AI-wet niet terugdraaien’ [4].

Kritiek van burgerrechtenorganisaties

Meer dan 127 maatschappelijke organisaties, waaronder Amnesty International, slaan alarm [2][7]. Zij noemen de voorstellen ‘de grootste terugval van digitale grondrechten in de EU-geschiedenis’ [2]. Hun vrees: als AI-systemen in machines en medische apparaten onder oude sectorregels vallen, verdwijnen belangrijke beschermingen [7]. Die oude regels kennen geen eisen voor robuustheidstests tegen kwaadwillende aanvallen of verplichte menselijke controle bij autonome beslissingen [6]. Voor Nederlandse consumenten zou dit betekenen dat speelgoed met AI-functies of medische AI-apparaten minder veiligheidsgaranties krijgen [7]. De uitkomst van vandaag bepaalt of Europa kiest voor innovatie of veiligheid - of een slimme balans tussen beide vindt.

Bronnen

Europees Parlement AI-regelgeving