Nederland verliest zijn schaakicoon: Jan Timman stierf gisteren op 74-jarige leeftijd
Amsterdam, donderdag, 19 februari 2026.
De man die ‘The best of the West’ werd genoemd, overleed woensdag na een langdurige ziekte. Timman bereikte in 1982 de tweede plaats wereldwijd.
Een schaaklegende verdwijnt
Jan Timman overleed woensdag 18 februari 2026 op 74-jarige leeftijd [1][2][3]. De Koninklijke Nederlandse Schaakbond bevestigde het nieuws na eerdere berichtgeving van de NOS [2][3]. Timman was al langere tijd ziek [1][2]. De in Amsterdam geboren schaker [1] leerde op achtjarige leeftijd het spel kennen [4] en werd op 22-jarige leeftijd internationaal grootmeester [1][4] - relatief laat voor zijn generatie [1]. Vanaf dat moment nam hij zijn schaakcarrière serieus. Timman veroverde negen keer de Nederlandse titel, de eerste keer in 1974 en de laatste in 1996 [1][4]. In zijn gloriejaren won hij tweemaal het Hoogovenstoernooi in Wijk aan Zee, in 1981 en 1985 [4] - nu bekend als het Tata Steel toernooi.
The best of the West tussen Sovjet-giganten
Timman bereikte in 1982 de tweede plaats op de wereldranglijst, alleen achter Anatoli Karpov [1][4]. Hij kreeg de bijnaam ‘The best of the West’ [1][4] omdat hij als een van de weinigen kon concurreren met de Sovjet-grootmeesters Karpov, Garri Kasparov en Boris Spasski [1]. In 1993 streed Timman onverwacht tegen Karpov om de wereldtitel nadat Kasparov en Nigel Short hun tweekamp buiten de wereldschaakbond Fide hadden georganiseerd [1]. Timman verloor de strijd met 12,5-8,5 [1]. Sinds Max Euwe in 1935 wereldkampioen werd, kwam geen Nederlandse schaker zo dicht bij de wereldtitel [1][4]. Voor Nederlandse schaakliefhebbers betekent dit verlies het einde van een tijdperk - Timman inspireerde generaties schakers en toonde dat Nederland kon meedoen op het hoogste niveau.
Laatste comeback en stille afscheid
In 2024 dook Timman onverwacht op bij het NK in Utrecht [1]. Na achttien jaar afwezigheid meldde hij zich opeens aan voor het toernooi, verklaarde hij door zijn goede vorm bij zijn club in Wageningen [1]. De organisatie kondigde zijn terugkeer aan als ‘Best of the West, #the return’ [1]. Timman behoorde nog steeds tot de zestien beste schakers van Nederland [1]. Zijn comeback was echter kort - na twee remises tegen Erwin l’Ami volgde een tiebreak met twee snelle partijen waarin Timman beide keren opgaf [1]. L’Ami prees Timmans deelname: ‘Het is goed voor het toernooi. Jan is een icoon. Nu hij meedoet, leeft het veel meer’ [1]. Timman stopte in 2025 in stilte met schaken [3]. Met zijn overlijden verliest Nederland niet alleen een schaaklegende, maar ook een inspiratiebron voor iedereen die ooit dacht dat Nederlandse sport alleen over voetbal ging.