Nederland geeft mensen met beperking eindelijk directe toegang tot VN-rechtbank
Den Haag, dinsdag, 27 januari 2026.
Staatssecretaris Pouw-Verweij ondertekende vandaag in New York een protocol dat mensen met beperkingen toestaat klachten in te dienen bij de Verenigde Naties. Na tien jaar uitstel kunnen Nederlanders nu hun recht halen bij het VN-comité als de overheid het VN-verdrag Handicap schendt. De meeste Europese landen tekenden dit protocol al jaren geleden.
Wat betekent dit voor jou?
Het facultatief protocol maakt het mogelijk voor individuen of belangengroepen om een klacht in te dienen bij het VN-comité als de overheid zich niet aan het VN-verdrag Handicap houdt [1]. Je kunt pas in de praktijk gebruik gaan maken van dit recht wanneer de wetgevingsprocedure is afgerond [1]. We wachten nu op een advies van de Raad van State over de ratificatiewetgeving [1]. Daarna moet de Tweede Kamer en vervolgens de Eerste Kamer instemmen met de wetgeving [1]. Stel je voor: je ervaart discriminatie op het werk vanwege je beperking, alle Nederlandse rechtsmiddelen zijn uitgeput, dan kun je straks naar het VN-comité stappen.
Nederland liep jaren achter
Ieder(in) lobbyt samen met organisaties voor mensen met een beperking al jarenlang voor ratificatie van het facultatief protocol [1]. De meeste Europese landen hebben het facultatief protocol bijna tegelijk met het VN-verdrag Handicap geratificeerd [1]. Nederland deed er al tien jaar over om in 2016 over te gaan tot ratificatie van het VN-verdrag Handicap [1]. Het werd dus hoog tijd dat Nederland nu eindelijk ook het facultatief protocol regelt [1]. In 2024 zei ook het VN-comité zelf dat Nederland nog op veel punten tekortschiet [2]. Pas als juridische stappen in Nederland op niets uitlopen, kan iemand bij het VN-comité terecht [2].
Wanneer kun je er gebruik van maken?
Hoelang dit proces duurt, is afhankelijk van de planning van het parlement [1]. Wij hopen dat het facultatief protocol nog dit jaar in werking kan treden, zodat mensen met een beperking er gebruik van kunnen maken [1]. Het facultatief protocol maakt het ook mogelijk voor het VN-comité om zelfstandig onderzoek in te stellen naar een land, aanvullend op de reguliere reviewprocedure [1]. Het verbetert dus de rechtspositie van mensen met een beperking in Nederland [1]. “Ik hoop dat niemand er ooit gebruik van hoeft te maken, maar het is een belangrijke stap richting een sterkere rechtspositie voor mensen met een beperking”, zei Pouw-Verweij in een verklaring [2].