IEA roept op: werk thuis om grootste energiecrisis ooit te overleven

2026-03-20 economie

Nederland, vrijdag, 20 maart 2026.
Het Internationaal Energieagentschap waarschuwt voor de grootste energieverstoring in de wereldgeschiedenis door de oorlog in het Midden-Oosten. Thuiswerken kan 20% brandstof besparen per persoon. De Straat van Hormuz, goed voor 20% van de wereldwijde olielevering, is vrijwel volledig geblokkeerd door Iran.

Concrete maatregelen voor dagelijks leven

De crisis raakt je portemonnee direct. Benzine staat op een recordprijs van €2,57 per liter, diesel op €2,65 [2]. Deze maand publiceerde het IEA een tienpuntenplan met praktische tips [1][2][3]. Werk drie dagen per week thuis en je bespaart gemiddeld 20% brandstof [5]. Rijd 10 kilometer per uur langzamer op de snelweg en je verbruik daalt met 5-10% [5]. Overstap naar elektrisch koken in plaats van gas [1][2]. Steden kunnen nummerplaatsystemen invoeren waarbij niet alle auto’s tegelijk de weg op mogen [1][3]. Deze maatregelen bieden concrete oplossingen voor huishoudens die worstelen met hoge energierekeningen tijdens wat IEA-directeur Fatih Birol ‘de grootste aanvoerverstoring in de geschiedenis van de wereldwijde oliemarkt’ noemt [1][3].

Noodmaatregelen tonen ernst van situatie

De situatie overtreft zelfs de oliecrisis van 1973 [1][3]. Vorige week gaven 32 IEA-landen, waaronder Nederland, gezamenlijk 400 miljoen vaten olie vrij uit noodvoorraden - de grootste vrijgave ooit [1][2][3]. Toch bleef de markt onrustig. De Straat van Hormuz, normaal goed voor 20% van de wereldwijde olielevering, is door Iraanse blokkades vrijwel dichtgeslibd [5][6]. Ondertussen daalden Nederlandse bedrijfsinvesteringen in januari voor de vierde maand op rij, met 1,4% ten opzichte van een jaar eerder [4]. Energiemaatschappijen Vattenfall en Eneco stopten deels met het aanbieden van vaste energiecontracten [2], wat de onzekerheid voor consumenten vergroot.

Europese reactie en vooruitzichten

Spanje gaf het startsein voor Europese tegenmaatregelen. Het land verlaagt de btw op brandstof van 21% naar 10% en schort accijns op [6]. Ook verdwijnt een belasting van 5% op elektriciteitsverbruik [6]. De Europese Commissie onderstreept dat er geen direct risico is voor Europa’s energievoorziening, maar houdt de situatie nauwlettend in de gaten [7]. Op dinsdag overleggen EU-landen in de Oil Coordination Group over verdere stappen [7]. Energiebesparing krijgt prioriteit omdat dit ‘significante en duurzamere impact’ heeft dan alleen het vrijgeven van voorraden [7]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit: bereid je voor op maanden van hoge prijzen, tenzij de oorlog snel eindigt.

Bronnen

energiecrisis IEA