NOS peilt stemming voor gemeenteraadsverkiezingen terwijl één op zeven raadsleden al opstapte

2026-01-16 politiek

Nederland, vrijdag, 16 januari 2026.
De NOS start een groot onderzoek onder burgers voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Ze willen weten wat inwoners verwachten van lokale politiek en welke ervaringen ze hebben. Het onderzoek komt op een opvallend moment: ruim één op zeven raadsleden stapte deze termijn al op uit de lokale politiek. Burgers kunnen hun mening geven over belangrijke lokale thema’s zoals betaalbare woningen, veiligheid, asielopvang en openbaar vervoer. De verkiezingen bepalen wie de komende vier jaar beslist over zaken die direct invloed hebben op het dagelijks leven van inwoners.

Onderzoek peilt wat burgers willen van lokaal bestuur

De NOS en regionale omroepen vragen inwoners mee te doen aan een publieksonderzoek over gemeentepolitiek [1]. Ze willen weten wat burgers belangrijk vinden en welke ervaringen zij hebben met hun lokale bestuur [1]. Het gaat niet om een opiniepeiling, maar om verhalen en ervaringen te inventariseren wat mensen bezighoudt [2]. Burgers kunnen hun mening geven over onderwerpen zoals betaalbare woningen, veiligheid op straat, opvanglocaties voor asielzoekers, groen in de buurt, afvalinzameling en parkeerbeleid [2]. Ook vragen ze wat eerst moet worden aangepakt in jouw gemeente en of je vertrouwen hebt in gemeentepolitici [2]. Het onderzoek helpt de NOS beter te berichten over wat er leeft in Nederland [2].

Nieuwe stembiljetten en zoektocht naar stembureauleden

In verschillende gemeenten krijgen kiezers op 18 maart te maken met een nieuw stembiljet [3]. In Soest kleuren kiezers straks twee vakjes rood: eerst een partij, daarna een kandidaat van diezelfde partij [3]. De kandidatennamen staan niet meer op het biljet zelf, maar in een aparte lijst [3]. Het nieuwe biljet werd al getest tijdens de Tweede Kamerverkiezing van 29 oktober 2025 in vijf gemeenten, met positieve ervaringen [3]. Ondertussen zoeken gemeenten als Rijswijk nog stembureauleden voor de verkiezingsdag [4]. Ruim 40.000 kiesgerechtigden kunnen daar hun stem uitbrengen [4]. Stembureauleden werken in verschillende dagdelen en krijgen vooraf training plus een vergoeding [4].

Lokale partijen bereiden zich voor op campagne

Politieke partijen maken zich op voor de campagne. In Lochem doen acht partijen mee, waaronder nieuwkomer Democratische Partij Lochem [5]. In Heumen lichten VVD en DGH hun plannen toe, waarbij VVD-fractievoorzitter Edwin Claassen inzet op betrouwbaar bestuur en gezonde gemeentefinanciën [6]. DGH-vertegenwoordiger Ronald Zwier wil meer burgers betrekken bij politiek [6]. Gemeenten zoals Oude IJsselstreek hebben deadlines gesteld: nieuwe partijen moesten zich uiterlijk 22 december 2025 registreren en minimaal 20 ondersteuningsverklaringen verzamelen [7]. Op 2 februari 2026 moeten alle kandidatenlijsten zijn ingeleverd [7].

Bronnen

lokale politiek gemeenteraadsverkiezingen