Makelaar struint tussen bezichtigingen door en vindt 4000 jaar oude bijl in steenhoop
Schoonebeek, dinsdag, 20 januari 2026.
Ruud Pat ontdekte vier prehistorische schatten in een tuin in Schoonebeek terwijl hij wachtte op huisbezichtigers. Archeoloog noemt de vondst ‘ongelooflijk spannend’ - vooral omdat Schoonebeek een mysterieuze hotspot blijkt voor bronzen voorwerpen uit de prehistorie.
Toevallige vondst tijdens huisverkoop
Makelaar Ruud Pat struinde tussen bezichtigingen door in een stapel stenen naast een boerderij in het Drentse Schoonebeek [1]. “Tussen de bezichtigingen door had ik soms een paar minuten over. Toen heb ik daarin zitten struinen”, vertelt Pat [1]. Wat hij vond overtrof alle verwachtingen: een 4000 jaar oude natuurstenen bijl, een 3000 jaar oude bronzen kokerbijl, een prehistorische slijpsteen en een maalsteen [1][2]. Archeoloog Jan van Doesburg van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed kon zijn ogen niet geloven. “Het kan eigenlijk niet waar zijn dat dit zo ontdekt wordt. Dat gewoon op het erf van een boerderij waarschijnlijk al jaren dit soort vondsten hebben gelegen. Dat is ontzettend leuk en spannend” [1][3].
Schoonebeek als prehistorische hotspot
Deze vondst past in een patroon dat Schoonebeek tot een archeologische hotspot maakt [1]. In 1984 werden al eerder bronzen voorwerpen in de omgeving gevonden [1][3]. Het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden bewaart zelfs een bronzen speerpunt uit het Schoonebeekerdiep [1][3]. “Schoonebeek lijkt een soort hotspot te zijn van allerlei brons. En dat zegt iets over hoe belangrijk het dorp was”, verklaart Van Doesburg [1][3]. Het bijzondere aan brons: de ertsen kwamen niet uit Nederland [2]. Handelaren moesten het materiaal over duizenden kilometers afstand importeren [GPT]. De Rijksuniversiteit Groningen en het Rijksmuseum van Oudheden gaan nu onderzoek doen naar de samenstelling [1][3]. “Er wordt een klein gaatje in geboord en dat monster wordt geanalyseerd. Dan kunnen we mogelijk zeggen waar het brons vandaan komt. Mensen hadden blijkbaar contacten over een afstand van duizenden kilometers” [1][3].
Mysterie rond herkomst blijft
Hoe de voorwerpen in de tuin terechtkwamen blijft onduidelijk [1][2]. De voormalige eigenaar van de boerderij is overleden [1][2]. Pat vermoedt dat de man ze mogelijk op het land vond of uit een oogstmachine raapte [2]. “Iemand vertelde me dat zijn vrouw interesse had in dit soort dingen en bepaalde stenen apart heeft gelegd”, zegt de makelaar [1][2]. Pat had graag nog verder gezocht in de steenhoop, maar die is inmiddels weggehaald [1][2]. Hij hoopt dat de gevonden voorwerpen een plekje in een museum krijgen [1][3]. Voor gewone Nederlanders toont deze vondst aan hoe rijk onze bodem is aan verborgen geschiedenis - misschien liggen er wel meer schatten in andere tuinen te wachten op ontdekking.