Iran laat eindelijk meer schepen door na maandenlange blokkade van cruciale oliestraat
Straat van Hormuz, maandag, 6 april 2026.
Na maanden van blokkade laat Iran weer meer schepen door de Straat van Hormuz varen. Dit weekend passeerden 21 schepen de strategische zeestraat - het hoogste aantal sinds de Amerikaanse aanvallen op Iran in februari. Iran sloot de doorgang als reactie op de oorlog, maar maakt nu doorvaartdeals met landen zoals India. Schepen moeten wel 2 miljoen dollar betalen en mogen geen banden hebben met Israël of de VS. De straat is cruciaal voor 20% van de wereldwijde olie- en gastoevoer. Olieprijzen stegen van 72 naar 108 dollar per vat.
Diplomatieke deals breken Iraanse blokkade open
Na weken van onderhandelingen maken steeds meer landen doorvaartdeals met Iran [1]. India sloot als eerste een akkoord en acht Indiase tankers passeerden de straat afgelopen weekend [1]. Ook een Frans containerschip en een Japanse gastanker voeren vrijdag langs de blokkade [1][2]. De schepen hielden zich wel dicht bij de kust van Oman, ver weg van de Iraanse eilanden [2]. Iran laat alleen schepen door die geen banden hebben met Israël of de VS én bereid zijn 2 miljoen dollar te betalen [1][3]. Irak kreeg speciale toestemming - hun schepen mogen zonder restricties door [4]. Iran prees het land voor zijn ‘strijd tegen de VS’ [4]. Voor Nederlandse importeurs betekent dit dat brandstofprijzen misschien eindelijk gaan dalen. Een vat ruwe olie kostte voor de oorlog 72 dollar, nu betaal je meer dan 108 dollar [1].
Trumps ultimatum loopt af terwijl verkeer toeneemt
President Trump eiste dat Iran de straat opent voor woensdag [alert! ‘deadline status unclear from sources’] [3][5]. Hij dreigde met aanvallen op Iraanse infrastructuur als het land niet meewerkt [3]. Iran wees zijn ultimatum af [4]. Ondertussen groeit het scheepvaartverkeer gestaag. Lloyd’s List telde 53 doorvaarten in de week tot 4 april, tegen 36 de week ervoor [4]. Op zondag 5 april registreerde maritiem analysebedrijf Windward 20 schepen - nog altijd een fractie van de normale 138 per dag [3]. Meer dan 40 landen bespraken op 2 april diplomatieke druk op Iran [3]. IMO-secretaris-generaal Arsenio Dominguez waarschuwde: ‘Gefragmenteerde reacties zijn niet langer voldoende om deze crisis op te lossen’ [3]. Voor Nederlandse havens betekent de blokkade minder werk. Schepen mijden de route en kiezen voor langere, duurdere alternatieven.
Iraans tolsysteem kan wereldwijde handel veranderen
Iran zet een gevaarlijk precedent met zijn tolsysteem van 2 miljoen dollar per schip [6]. Als andere landen dit voorbeeld volgen bij strategische zeestraten, wordt wereldhandel veel duurder [6]. Driekwart van alle maritieme handel ter waarde van 10 biljoen dollar passeert dertien belangrijke doorvaarten [6]. Denk aan de Straat van Malakka, de Bosporus of zelfs de Torres Straat [6]. Iran kan met dit systeem jaarlijks 50 miljard dollar extra verdienen [6]. Voor Nederlandse consumenten zou dit hogere prijzen betekenen voor alles van benzine tot smartphones. De Straat van Hormuz blijft cruciaal - normaal passeert een vijfde van alle olie en gas deze route [1][6]. Voorlopig blijft van vrije doorvaart geen sprake, ondanks de recente toename van het verkeer.