Vijf EU-landen eisen winstbelasting voor energiereuzen die profiteren van Iran-oorlog
Brussel, zaterdag, 4 april 2026.
Duitsland, Italië, Spanje, Portugal en Oostenrijk sturen een gezamenlijke brief naar Brussel. Ze willen dat energiebedrijven extra belasting betalen over hun enorme winsten door de oorlog in Iran. Olieprijzen stegen van 70 naar 100 dollar per vat sinds de VS en Israël Iran aanvielen op 28 februari 2026. De ministers vrezen dat gewone burgers opdraaien voor de rekening terwijl oliemaatschappijen cashen. In 2022 hanteerde de EU al zo’n solidariteitsheffing tijdens de Rusland-crisis en haalde 28 miljard euro op. Nu willen ze dit opnieuw invoeren om huishoudens te beschermen tegen de stijgende energiekosten.
Ministers sturen brandbrief naar Brussel
De Spaanse economieminister Carlos Cuerpo maakte de brief vrijdag openbaar waarin de vijf landen spreken van ‘marktverstoringen’ door de prijsstijgingen [1]. ‘Het conflict in het Midden-Oosten heeft ervoor gezorgd dat olieprijzen stijgen en dit legt een significante last op de Europese economie en burgers’, schrijven de ministers aan de Europese Commissie [1]. Ze richten hun oproep aan EU-klimaatcommissaris Wopke Hoekstra [2][3]. De ministers willen dat ‘degenen die profiteren van de gevolgen van oorlog hun deel doen om de last voor het grote publiek te verlichten’ [1][3]. Europa importeert het grootste deel van zijn olie en gas, waardoor het kwetsbaar is voor externe schokken [1].
Inflatie stijgt door energiecrisis
De jaarlijkse inflatie in de 21 eurozone-landen steeg naar 2,5 procent in maart, vergeleken met 1,9 procent in februari [1]. Iran heeft het meeste tankerverkeer door de Straat van Hormuz geblokkeerd - een doorgang voor ongeveer 20 procent van de wereldwijde olie- en gasvoorziening [1]. EU-energiecommissaris Dan Jorgensen waarschuwde deze week dat brandstofprijzen waarschijnlijk niet ‘teruggaan naar normaal in de nabije toekomst’ door de verstoring [1]. Hans Stegemen, hoofdeconoom bij Triodos Bank, noemt winstbelastingen ‘een no-brainer’ wanneer een crisis grote meevallerwinsten genereert voor fossiele brandstofproducenten ten koste van huishoudens [2].
EU overweegt herhaling van 2022-aanpak
De ministers stellen voor dat de Commissie snel ‘een soortgelijk EU-breed bijdrage-instrument ontwikkelt’ zoals tijdens de Rusland-crisis [1]. In 2022 legde de EU een ‘solidariteitsbijdrage’ op die ongeveer 28 miljard euro ophaalde uit overtollige winsten van fossiele brandstofbedrijven [2]. Nu willen de vijf landen een gerichtere aanpak die zich richt op grote multinationale oliemaatschappijen, gebouwd op een sterkere juridische basis [3]. Jorgensen zei vorige week dat de EU zou overwegen om maatregelen uit 2022 opnieuw in te voeren, maar merkte op dat de huidige situatie ‘een breder scala aan problemen’ creëert dan de eerdere gascrisis [3]. De Europese Commissie verwierp het idee om het EU-Stabiliteitspact op te schorten [2].