Iran zet na 88 dagen de internetkraan weer open, maar sociale media blijven dicht
Teheran, woensdag, 27 mei 2026.
88 dagen lang zaten miljoenen Iraniërs zonder internet. De economische schade liep op tot 40 miljoen dollar per dag. Nu druppelt de verbinding terug.
88 dagen digitale stilte in Iran
In Iran begon op 28 februari 2026 de langste aaneengesloten internetblokkade die ooit is geregistreerd [1][4]. Het Iraanse nationale veiligheidscomité trok de stekker eruit na Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iraans grondgebied [2][4]. Daarvoor, in januari 2026, was er al een kortere afsluiting geweest tijdens landelijke demonstraties [4][5]. Maar de blokkade die op 28 februari startte, was van een andere orde. In totaal zaten tientallen miljoenen Iraniërs 2.093 uur zonder toegang tot het wereldwijde web [1]. Ter vergelijking: dat is bijna drie maanden lang geen WhatsApp, geen Instagram, geen internationale nieuwssites. Niets. Een onderzoek van de Teheran Electronics Association onder meer dan 900 bedrijven toonde aan dat de blokkade van WhatsApp, Telegram en Instagram maar liefst 75 procent van hun communicatiekanalen afsloot [1]. Meer dan 223.000 mensen vroegen een uitkering aan via de overheid [1]. En terwijl het ministerie van Arbeid in de week van 11 mei 2026 nog ontkende dat de afsluiting tot baanverlies had geleid, schatte men dat maar liefst 5 miljoen Iraanse banen afhankelijk zijn van internet [1]. De economische schade liep op tot een geschat bedrag van 30 tot 40 miljoen dollar per dag [5].
De kraan gaat langzaam open
Op maandag 25 mei 2026 gaf president Masoud Pezeshkian opdracht om de internationale internettoegang te herstellen, aldus Iraanse staatsmedia [4]. De president had eerder, op 18 mei 2026, al een speciaal cyberspacecomité opgericht om de beperkingen te beëindigen [1]. Op dinsdag 26 mei 2026, na 15:30 uur lokale tijd, begon de verbinding langzaam terug te komen [1]. NetBlocks rapporteerde dat het verkeer op dat moment boven een derde van het normale niveau uitkwam, terwijl data van Kentik een herstel van minder dan 10 procent liet zien [1][alert! ‘De twee monitoringorganisaties geven sterk uiteenlopende cijfers; exacte herstelniveaus zijn daardoor onzeker’]. De totale economische schade over 88 dagen bedraagt daarmee minimaal 2.640 billion dollar en maximaal 3.520 billion dollar. Communicatieminister Sattar Hashemi sprak klare taal: “Internetbeperkingen hebben de afgelopen maanden aanzienlijke schade toegebracht aan de digitale economie, online bedrijven en de dienstensector van het land” [1]. Toch is het feest nog niet compleet. Sociale media zoals Instagram, Telegram en WhatsApp blijven geblokkeerd [3]. En het herstel verloopt niet zonder juridische hobbels: een bestuursrechter schorste de uitvoering van het herstelbesluit via een voorlopige maatregel, waardoor onduidelijk bleef welke instantie precies bevoegd was om de blokkade op te heffen [1][3].
Wat betekent dit voor Nederlanders met familie in Iran?
Voor de naar schatting 150.000 mensen in Nederland met Iraanse wortels [GPT] is dit nieuws direct voelbaar. Maandenlang was bellen via WhatsApp of videobellen met familie in Teheran of Isfahan simpelweg niet mogelijk. Een arts in Isfahan kon pas op 19 mei 2026 voor het eerst weer via haar eigen wifi verbinding maken [2]. Dat zegt genoeg. Onderzoeksdirecteur Isik Mater van de mondiale internettrackerorganisatie waarschuwt echter voor te veel optimisme: “Historisch gezien is elke keer dat de internettoegang in Iran is hersteld na een afsluiting, deze teruggekomen met zwaardere beperkingen en strengere controles” [2]. Het zogenoemde ‘Internet Pro’-abonnement, dat de Iraanse overheid na het staakt-het-vuren van 8 april 2026 introduceerde, is bovendien betaald en vereist identiteitsverificatie [2][3]. Vrij internet is het dus allerminst. Amnesty International wees er bovendien op dat Iran tijdens en na de onrust ten minste 36 personen heeft geëxecuteerd die veroordeeld waren op politiek gemotiveerde aanklachten, en dat zeker 78 demonstranten nog onder doodsvonnis staan [1]. De internetkraan staat dus weer een beetje open. Maar van vrijheid is in Iran nog lang geen sprake.