Een felle Brusselse ruzie over de Europese begroting zet cruciale investeringen in landbouw en ai-chips volledig op pauze.
Brussel, vrijdag, 6 november 2026. Ruziënde EU-lidstaten blokkeren bijna 2 biljoen euro aan uitgaven. Belangrijke plannen voor boeren en eigen Europese computerchips staan stil. De politieke patstelling verlamt het Brusselse beleid volledig.
Patstelling over twee biljoen euro
De Europese instellingen zitten muurvast [1]. De Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen presenteerde op 16 juli 2025 haar wetgevingspakket voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028-2034 [3][6]. De inzet is fors: een totale begroting van €1.984,9 miljard in lopende prijzen [3]. Dat bedrag staat gelijk aan 1,26 procent van het bruto nationaal inkomen van de unie [3]. Toch weigert de onderhandelingstrein te vertrekken [1]. Gisteren, op donderdag 5 november 2026, spraken Europarlementariërs in de begrotingscommissie BUDG nog met Europees commissaris Piotr Serafin over de impasse en nieuwe inkomstenbronnen [8]. Een topconferentie van regeringsleiders op 26 en 27 november 2026 moet uitkomst bieden [8]. Zolang de lidstaten ruziën over de totale omvang van het budget, blijven beslissingen over steunfondsen voor hightech en het noordpoolgebied volledig bevroren [1].
Boerenbedrijven en innovatie in de wachtkamer
Voor de gewone burger en ondernemer zijn de gevolgen tastbaar. Neem de agrarische sector: de directe inkomenssteun voor boeren raakt verstrikt in bureaucratische touwtrekkerij [1][3]. In Italië dalen de voorgewezen middelen voor landbouwinkomenssteun, cohesie en migratie in prijzen van 2025 al van €81,7 miljard naar €72,3 miljard, een krimp van -11.506 procent [3]. Tegelijk stokken subsidies voor Europese ai-chips [1]. Terwijl techreuzen buiten Europa hard doordenderen, wachten Brusselse chipinitiatieven op groen licht [1][GPT]. Daarbovenop eist de aflossing van eerdere schulden haar tol. Van het voorgestelde budget moet €168 miljard rechtstreeks naar het afbetalen van leningen voor het NextGenerationEU-herstelfonds [3]. Geld dat je daardoor niet aan boeren of spitstechnologie kunt uitgeven [3].
Hervormingsplannen wekken felle weerstand
Commissaris Raffaele Fitto kreeg vorig jaar al kritiek te verduren en de plannen schuren nog altijd flink [6]. De Commissie wil 540 regionale programma’s samenvoegen tot 27 nationale partnerschapsplannen, één strak keurslijf per lidstaat [3]. Dat stuit op zwaar verzet. De Europese Rekenkamer waarschuwde op 4 november 2026 dat deze centralisatie regio’s buitenspel zet en de financiële transparantie ondermijnt [6]. Rekenkamerlid Jan Gregor eist hardere garanties voor resultaat en controle [6]. Ondertussen stelt de Commissie vijf nieuwe Europese belastingen voor, waaronder heffingen op e-waste ter waarde van €15 miljard per jaar en de zogeheten CORE-bedrijfsbelasting voor bedrijven met meer dan €100 miljoen omzet [3]. Zonder politiek akkoord voor eind 2026 dreigt de Europese machine echter krakend tot stilstand te komen [5].