De melkweg keert terug boven het waddengebied.
Leeuwarden, vrijdag, 30 oktober 2026. Tien jaar na afspraken tegen lichtvervuiling werpt het doven van havenlampen vruchten af: de melkweg schittert weer, al rukt nieuw kunstlicht elders op.
Lauwersoog dooft de lampen
In het noordelijke waddengebied zien bewoners en bezoekers de sterrenhemel weer schitteren [1][2]. Precies tien jaar geleden, op 29 oktober 2016, zetten 43 partijen hun handtekening onder de intentieverklaring ‘Dark Sky Werelderfgoed Waddengebied’ [1][2]. Onder meer de Rijksoverheid, provincies en natuurorganisaties deden mee [1][2]. De haven van Lauwersoog nam het voortouw [1][2]. Ondernemers begonnen daar in 2023 met het zogeheten masterplan Donkerte [1][2]. Hun concrete doel: binnen drie jaar de lichtuitstoot met 50 procent terugdringen [1][2]. Horecaondernemer Rieks Gerdes paste zijn gevelverlichting aan [2]. Lampen kregen bewegingssensoren en dimmers [1][2]. Tijdens de Nacht van de Nacht in 2024 schakelden Rijkswaterstaat en Rederij Wagenborg een uur lang hun verlichting uit [1][2]. Projectleider Klaas Laansma zag de Melkweg direct aan de hemel verschijnen [1][2]. Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen bevestigden de vooruitgang met donkertemetingen [1][2].
Groen schijnsel en nieuwe gloed
De aanpak beperkt zich niet tot Lauwersoog [1][2]. Op de Waddeneilanden wijzen groene lantaarnpalen wandelaars en fietsers de weg [1][2]. De haven van Harlingen paste haar armaturen aan om minder omhoog te stralen [1][2]. Vlieland bewijst dat kleinschalige lokale initiatieven werken [2]. Toch blijft waakzaamheid geboden voor inwoners en overheden [1][2]. Nieuwe bedrijventerreinen rukken op en brengen felle lichtbronnen met zich mee [2]. Volgens Ann de Wrede van de Friese Milieu Federatie raakt deze nachtelijke gloed het lokale ecosysteem direct [2]. Kunstlicht verwart vogels, vleermuizen, nachtvlinders en nuttige insecten [2]. Cultureel geograaf Jorian Moree en milieuorganisaties pleiten daarom voor een nieuw convenant om de duisternis als beschermd nationaal erfgoed vast te leggen [2].