AI-bedrijf Anthropic betaalt een historische miljardenschikking aan gedupeerde auteurs.
San Francisco, vrijdag, 25 september 2026. Voor het eerst betalen AI-makers voor diefstal. Anthropic schikt voor 1,5 miljard dollar wegens het illegaal trainen van chatbot Claude met piraatboeken. Auteurs krijgen 3.000 dollar per boek.
Een gepeperde rekening voor chatbot Claude
Het Amerikaanse AI-bedrijf Anthropic, in 2021 opgericht door ontevreden oud-medewerkers van OpenAI [1], trekt diep de portemonnee. Rechter William Alsup oordeelde in juni 2025 al dat het trainen van AI met illegaal verkregen boeken geen ‘fair use’ is, maar diefstal [1]. Op 20 juli 2026 werd de historische schikking van maar liefst 1,5 miljard dollar definitief goedgekeurd voor 482.460 werken [1][2]. Anthropic plukte miljoenen boeken uit illegale schaduwbibliotheken zoals Library Genesis om hun chatbot Claude te trainen [1]. Nu moeten ze een vergoeding van 3.000 dollar per illegaal gekopieerd boek betalen [2]. Dat is een flinke tik op de vingers voor de techsector [1].
Wie krijgt de miljarden?
Deze schikking schudt de economische verhoudingen in de boekenwereld flink op. Grote uitgevers zoals Elsevier, Wiley en Springer Nature verdienen al miljarden en sluiten nu licentiedeals met techreuzen zoals Google, Amazon en Meta [1]. Maar de gewone makers, onder wie de Nederlandse filosoof Leon ter Schure wiens proefschrift ongevraagd werd gebruikt [1], kijken argwanend toe. Auteurs vrezen namelijk dat de schikkingsgelden via ingewikkelde contracten niet bij de schrijvers zelf belanden, maar bij de uitgevers blijven hangen [2]. Toch spreken deskundigen van een ‘Napster-moment’ voor de AI-industrie; de tijd van gratis data roven is voorbij [1].
Schrijvers trekken ten strijde
De rust keert voorlopig niet terug op de markt. Terwijl het Nederlandse platform Bookpact.ai probeert om AI-gebruik van boeken netjes te reguleren [1], maken Nederlandse schrijvers zich op voor actie. Lira, de Auteursbond en de Nederlandse Vereniging van Journalisten roepen op tot een protestactie op dinsdag 29 september 2026 bij het Nederlandse hoofdkantoor van Meta [1]. Zij willen ook daar een collectieve regeling afdwingen tegen het gebruik van piratendatasets [1]. De creatieve sector pikt het niet langer dat zij de gratis grondstof leveren voor de miljardenwinsten van Silicon Valley [1].