Nederland sluit concessies aan de Verenigde Staten over het Internationaal Strafhof niet uit.
Den Haag, vrijdag, 13 november 2026. Onder druk van Amerikaanse sancties overweegt Nederland verregaande concessies aan Washington. Minister Berendsen sluit niet uit dat staatshoofden voortaan immuniteit krijgen bij het Internationaal Strafhof in Den Haag.
Spanning in de Tweede Kamer over immuniteit
In de Tweede Kamer liepen de gemoederen op woensdagavond 11 november 2026 flink hoog op tijdens het begrotingsdebat [2]. Ngo The Rights Forum bracht schokkend nieuws naar buiten: Nederland praat mee over forse concessies aan Washington [1][2]. De Verenigde Staten eisen immuniteit voor staatshoofden zoals premier Benjamin Netanyahu en president Vladimir Poetin [2]. Daarnaast willen zij dat onderdanen van niet-verdragsstaten buiten schot blijven [1][2]. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) wilde die voorstellen niet van tafel vegen [1][2]. Oppositiepartijen reageerden woedend [1][5]. Stephan van Baarle (DENK) noemde deze koers een onbegaanbare weg [5][6]. Kati Piri (PRO) waarschuwde dat de minister een groot probleem heeft met de Kamer als dit de inzet blijft [1][5]. Sarah Dobbe (SP), Hanneke van der Werf (D66) en Christine Teunissen (PvdD) eisten vergeefs harde garanties dat Den Haag het hof niet laat vallen [1].
Amerikaanse sancties zetten Den Haag klem
Waarom buigt Nederland eigenlijk mee? De Verenigde Staten kondigden in oktober 2026 keiharde sancties aan tegen het Internationaal Strafhof [2]. Er geldt een gedoogperiode van zes maanden [2]. Zonder diplomatieke deal gaan in april 2027 letterlijk de lichten uit in Scheveningen [2]. Ongeveer 30 Amerikaanse personeelsleden van het hof riskeren dan strafbaarheid in eigen land [2]. Diplomaten vrezen een totale verlamming van het instituut [1][2]. Minister Berendsen zit daarom namens Nederland in de kopgroep van verdragsstaten om een uitweg te zoeken [1][3]. Volgende week stuurt hij een brief naar de Kamer over de Nederlandse koers voor de Vergadering van Verdragsstaten van 30 november tot 7 december in Den Haag [1]. De bewindsman beweert dapper dat hij geen uitgekleed strafhof wil [2][5]. Wel weigert hij nog altijd onderwerpen uit te sluiten [1][3].
Wat de burger hiervan merkt
Voor de gewone burger lijkt dit Haags diplomatiek gekonkel op hoog niveau. Toch raakt deze kwestie de fundamenten van onze internationale rechtsorde rechtstreeks [GPT]. Den Haag afficheert zichzelf al decennia trots als dé juridische hoofdstad van de wereld [GPT]. Als de politiek machtige leiders laat ontsnappen aan vervolging voor genocide of oorlogsmisdaden, geldt het strafrecht straks alleen nog voor de kleine vissen [1][2][3]. Europarlementariër Dirk Gotink (EVP) noemde de ontwikkelingen al zeer zorgelijk [2]. Een verdragswijziging van het Statuut van Rome uit 2002 vraagt trouwens een tweederde meerderheid van de 125 verdragsstaten [2]. Dat vergt jaren [2]. Nederlanders moeten zich nu afvragen of hun regering principes verdedigt, of dat het recht wijkt voor geopolitieke druk [2][3].