Koning Willem-Alexander krijgt vandaag de ongezouten waarheid over de koloniale winsten van zijn familie.
Den Haag, vrijdag, 2 oktober 2026. Geen andere Europese monarch deed dit ooit: de koning liet zijn eigen geschiedenis doorlichten. Onderzoekers ontdekten dat zijn voorouders honderden miljoenen verdienden aan de koloniën.
Spiegelen in Leiden
In het historische Leiden, in het Academiegebouw van de universiteit, krijgt koning Willem-Alexander vandaag op vrijdag 2 oktober 2026 de ongezouten waarheid gepresenteerd [1][3]. Hij ontvangt hier vijf dikke boeken over de koloniale rol van zijn familie van 1600 tot nu [1][3]. Dit is uniek in Europa [1][2]. Geen enkele andere monarchie durfde de eigen geschiedenis zo diepgaand en onafhankelijk te laten doorlichten [1][2]. De koning nam in 2022 zelf het initiatief voor dit onderzoek, nadat hij eerder al de Gouden Koets in de mottenballen legde en in 2023 zijn excuses aanbood voor het slavernijverleden [1][3]. Nu krijgt hij de harde feiten op zijn bord [1][2].
Honderden miljoenen en menselijke cadeaus
De zestig onderzoekers kregen onbeperkte toegang tot de koninklijke archieven en ontdekten bijna allemaal iets nieuws [1][3]. De cijfers liegen er niet om. Eerder onderzoek toonde al aan dat de Oranjes zich tussen 1675 en 1770 met minstens 545 miljoen euro verrijkten aan koloniale exploitatie via de West-Indische Compagnie [2][4]. Dat is omgerekend een gigantisch bedrag. Het ging destijds niet alleen om geld, maar ook om menselijk leed. Zo kreeg stadhouder Willem V destijds twee Afrikaanse jongetjes simpelweg als ‘cadeau’ [4]. De koning was zelf niet betrokken bij de conclusies, wat de onafhankelijkheid van dit rapport onderstreept [1][3].
Wat merkt de samenleving hiervan?
Dit onderzoek is niet alleen voor de geschiedenisboekjes, maar raakt de hele Nederlandse samenleving [2]. Volgens Bianca Groen Gallant van het NiNsee moet dit rapport de start zijn van ‘reparatory justice’, oftewel herstel en rechtvaardigheid [3]. Denk hierbij aan concreet herstel via gelijke kansen in het onderwijs en op de arbeidsmarkt [3]. Het gaat niet direct om herstelbetalingen, maar om het herstel van mensen [2]. Om 12.10 uur vandaag reageert de koning live op de resultaten [1]. Hij wil de pijnlijke geschiedenis niet uit de weg gaan, ook om de toekomst van de monarchie veilig te stellen in de huidige tijdsgeest [3][4].