De Europese Unie stookt bijna geen kolen meer voor onze stroom.
Brussel, vrijdag, 14 augustus 2026. Vorig jaar kwam nog maar 9,2 procent van onze elektriciteit uit kolen. Een historisch dieptepunt, want in 1990 was dat nog ruim een derde. De energietransitie versnelt flink.
De snelle val van koning kool
In 2025 bereikte het aandeel van kolen in de stroomproductie van de Europese Unie een historisch dieptepunt van 9,2 procent [1]. Steenkool leverde nog slechts 3,7 procent (105.601 gigawattuur) en bruinkool 5,5 procent (154.186 gigawattuur) van onze elektriciteit [1]. Dat is een enorme daling vergeleken met 1990, toen beide kolensoorten samen nog goed waren voor 35.1 procent van de totale productie [1]. In 2024 doken we voor het eerst onder de grens van tien procent [1]. Grote energiebedrijven zoals het Duitse RWE en het Zweedse Vattenfall sluiten in rap tempo hun resterende kolencentrales of bouwen ze om naar biomassa en gas [GPT]. Portugal stopte al in 2021 volledig met steenkool voor stroom, en Slowakije trok in 2024 de stekker uit de productie van bruinkool [1].
Gevolgen voor de markt en uw portemonnee
Deze verschuiving schudt de energiemarkt flink op en dat merkt u ook. Nu kolen buitenspel staan, bepalen wind, zon en gas de prijzen op de stroombeurs [GPT]. Voor de consument betekent dit meer dynamiek: schijnt de zon volop, dan is stroom soms nagenoeg gratis [GPT]. Op windstille, bewolkte dagen moeten gascentrales echter bijspringen, wat de prijs tijdelijk opdrijft [GPT]. Financiële instellingen zoals ING en Rabobank stoppen bovendien nagenoeg met de financiering van fossiele projecten [GPT]. Door de hoge CO2-beprijzing via het Europese emissiehandelssysteem (ETS) is het voor nutsbedrijven simpelweg onbetaalbaar geworden om nog kolen te stoken [GPT]. Groene stroom is nu economisch de slimste keuze [GPT].
De nieuwe rangorde van stroom
Kolen bungelen inmiddels onderaan de Europese ranglijst. In 1990 stonden steenkool en bruinkool nog op de tweede en derde plek van grootste stroombronnen in de EU [1]. In 2025 zijn ze gezakt naar de zevende en zesde plaats [1]. Kernenergie passeerde kolen al in 1994, aardgas in 2019, waterkracht en wind in 2023, en zonne-energie gaf kolen in 2024 het nakijken [1]. De totale EU-consumptie van steenkool daalde in 2025 naar een schamele 107 miljoen ton, en die van bruinkool naar 184 miljoen ton [1]. De energietransitie dendert voort en dat levert ons vooral een schonere lucht op [GPT].