Utrecht schrapt de boete voor buitenslapen en ziet de overlast meteen verdubbelen.
Utrecht, vrijdag, 28 augustus 2026. Sinds Utrecht daklozen niet meer beboet voor buitenslapen, is het aantal overlastmeldingen in een half jaar tijd verdubbeld. Burgers klagen steen en been over vuil en onveiligheid.
Overlast stijgt snel in Utrecht en Amsterdam
In de regio’s Utrecht en Amsterdam is de rust op straat momenteel ver te zoeken. Sinds de Utrechtse gemeenteraad in februari 2026 besloot om buitenslapers niet meer te beboeten, zijn de overlastmeldingen in een half jaar tijd verdubbeld [1][2]. Burgemeester Sharon Dijksma waarschuwde destijds al dat dit weleens een ‘paard van Troje’ kon zijn [1][2]. In Amsterdam, dat in juni 2025 stopte met handhaven, steeg het aantal meldingen van 431 in 2024 naar 625 op 27 augustus 2026 [1][2]. Dat is een stijging van maar liefst 45.012 procent. Buurtbewoners klagen steen en been over rondslingerend afval, wildplassen en een toenemend gevoel van onveiligheid op straat [2].
Petities en politieke twijfel
Deze nieuwe aanpak roept dan ook flink wat weerstand op bij de burgers. Bewoners van de Amsterdamse Plantagebuurt overhandigden op 26 augustus 2026 een petitie aan de gemeenteraad om het verbod op buitenslapen simpelweg te behouden [1][2]. Burgemeester Femke Halsema stelt de formele aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) daarom nog even uit [1][2]. Zij onderzoekt eerst of slapen in portieken expliciet als overlast kan worden beboet [1][2]. Bewoner Nienke Croese benadrukt dat er vooral behoefte is aan menswaardige opvangplekken om het probleem bij de wortel aan te pakken [1][2].
Het gevreesde pingpongeffect
Onderzoeker Els Schipaanboord van de Rijksuniversiteit Groningen waarschuwt voor een ongewenst ‘pingpongeffect’ [1][2]. Daklozen trekken logischerwijs naar steden met het mildste beleid, waardoor daar al snel tentenkampen verrijzen [1][2]. Dit zagen we eerder in de Verenigde Staten na een rechterlijke uitspraak in 2018; inmiddels voerden ruim 350 Amerikaanse steden het verbod weer in na harde maatschappelijke protesten [1][2]. Zonder een gecoördineerde aanpak verplaatsen we de problematiek dus vooral van de ene naar de andere gemeente [1][2].