Vier nieuwe plannen moeten de vastgelopen box 3-belasting redden, maar de schatkist dreigt miljarden te verliezen.
Den Haag, vrijdag, 18 september 2026. Minister Heinen presenteert vier scenario’s voor box 3. Uitstel tot 2030 kost de schatkist bijna twintig miljard euro. De politiek moet vóór eind 2026 een knoop doorhakken.
De erfenis van een onrechtvaardig stelsel
Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Fiscaliteit, D66) hebben in een Kamerbrief vier mogelijke routes geschetst voor de toekomst van de box 3-belasting [1][2]. Sinds de Hoge Raad eind 2021 oordeelde dat het rekenen met veronderstelde rendementen onrechtmatig was, zit de overheid met de gebakken peren [1][2]. Het huidige noodstelsel met een tegenbewijsregeling kost de staat inmiddels zo’n 2,4 miljard euro per jaar [1][2]. In 2026 betalen beleggers nog 36 procent belasting over een fictief rendement van 6 procent boven een vrijstelling van 59.357 euro [1][2]. Vanaf 1 januari 2027 stijgt deze vrijstelling weliswaar naar 60.098 euro, maar stijgt het veronderstelde rendement ook naar 6,37 procent [5]. Voor een belegger met 100.000 euro aan bezittingen boven de vrijstelling betekent dit een extra lastenverzwaring van circa 133.2 euro per jaar [5].
Vier smaken met een bittere nasmaak
Het kabinet legt nu vier scenario’s voor om de impasse te doorbreken [1][3]. Scenario 1 repareert het huidige voorstel met onder andere een verliesverrekening [1][2]. Scenario 2 introduceert de Wet werkelijk rendement in 2028 en stapt in 2030 over op een vermogenswinstbelasting [3][4]. Scenario 3 trekt het hele wetsvoorstel in en handhaaft het forfaitaire stelsel tot 2030, wat de schatkist tot en met 2035 bijna 20 miljard euro kan kosten [2][3][4]. Minister Heinen zet zelf vol in op scenario 4: een directe invoering van de vermogenswinstbelasting per 2028 voor circa 90 procent van het vermogen [2][4]. Heinen eist dat het parlement vóór het einde van 2026 een besluit neemt [1]. Staatssecretaris Eerenberg waarschuwt echter voor grote risico’s, omdat de Belastingdienst deze snelle route nog niet goed kan controleren [1][2].
Wat merkt de burger en wie betaalt de rekening?
Voor de burger staat er veel op het spel. De beoogde nieuwe wet belast jaarlijkse waardestijgingen, ook als u uw aandelen nog helemaal niet heeft verkocht [2]. Dit kan beleggers dwingen om bezittingen te verkopen om de belasting te kunnen betalen [2]. De VVD heeft hier dan ook fundamentele bezwaren tegen [3]. Als de politiek kiest voor uitstel en het noodstelsel verlengt tot 2030, loopt het gat in de schatkist op tot bijna 20 miljard euro tot en met 2035 [2][3][4]. Om die miljarden te dekken, zinspeelt het kabinet al op pijnlijke maatregelen buiten box 3, zoals het schrappen van de zelfstandigenaftrek of het verhogen van de inkomstenbelasting [4]. De Eerste Kamer moet het wetsvoorstel uiterlijk 31 december 2026 aannemen om vertraging te voorkomen [5].