Zondag dagen 250 politieke amateurs de machtigste man van Servië uit bij de stembus.
Belgrado, vrijdag, 23 oktober 2026. Zondag kiest Servië een nieuw parlement. Een leiderloze lijst van 250 politieke nieuwkomers daagt president Vučić uit. Peilingen geven de studenten al veertig procent van de stemmen.
Woede na het stationsdrama en een nieuw politiek recept
De lont ging in november 2024 in het kruitvat na het instorten van de stationsluifel in Novi Sad, een tragedie die zestien levens eiste [1]. Twee jaar lang reageerde het regime van president Aleksandar Vučić op straatprotesten met een geluidskanon, knokploegen en gerichte intimidatie [1]. Gisteren, donderdag 22 oktober 2026, liepen er opnieuw zo’n 150.000 demonstranten door Belgrado tegen de veertienjarige heerschappij van de regerende Servische Progressieve Partij (SNS) [1]. Zondag 25 oktober 2026 volgt de ontknoping via vervroegde parlementsverkiezingen [1]. De oppositie pakt het slim aan: de nieuwkomers van Studentska Lista treden bewust op als een collectief van 250 academici en professionals [1]. Cardioloog Ilija Srdanović voert de lijst aan [1]. Zonder één partijbaas lopen de gebruikelijke moddercampagnes van de regeringsgetrouwe tabloids spaak [1]. Het progressieve weekblad Vreme spreekt dan ook van een botsing tussen 250 politieke amateurs en 250 professionele politieke hooligans [1].
Cijfers op scherp en een torenhoge kiesdrempel
Voor de gewone Servische burger draait de stembusgang niet om diplomatiek Haags gekonkel, maar om de aanpak van diepgewortelde corruptie [1]. Een peiling van IPSOS van vandaag zet Vučić’ alliantie op 47,4 procent en de studentenlijst op precies 40,0 procent [2]. Het verschil tussen de machthebber en de uitdager bedraagt daarmee 7.4 procentpunt [2]. De socialistische SPS van Ivica Dačić schraapt met 3,2 procent net over de officiële kiesdrempel van 3 procent [1][2]. Om het regeringsblok echt te breken, moeten de nieuwkomers rekenen op massale mobilisatie [3]. Een berekening toont aan dat er een recordopkomst van 83 procent nodig is om Vučić buiten de deur te houden en een absolute meerderheid van 134 parlementszetels te claimen [3]. Bij een lagere opkomst behoudt de SNS doorgaans haar ijzeren greep op het overheidsapparaat [1][3].
De eindsprint op het Slavijaplein
Vučić voerde de druk op tv-zender K1 al flink op en beweerde dat de studenten sancties willen opleggen tegen Rusland en Kosovo laten vallen [4]. De studenten partij nuanceert dat: in hun partijprogramma wijzen ze sancties tegen Moskou juist af en zien ze Kosovo volgens de grondwet als Servisch grondgebied [4]. Donderdag sloot Studentska Lista haar campagne af op een bomvol Slavijaplein in Belgrado [5]. Tussen de brandende fakkels en strijdliederen droegen de kandidaten de Servische grondwet over het podium [5]. Zondag moet blijken of de Servische burger de gevestigde machthebbers daadwerkelijk kan wegstemmen [1][2].