De gortdroge Donau legt de enige kerncentrale van Hongarije volledig plat.
Paks, vrijdag, 31 juli 2026. De rivier staat zo laag dat de koelpompen het water niet meer bereiken. Dit weekend dreigt voor het eerst in 42 jaar een totale, historische stillegging.
Waarom een droge rivier in Hongarije ook uw portemonnee raakt
In Hongarije staat de energievoorziening op wankelen [1]. Waarom raakt dit u in Nederland? Ons Europese stroomnet is volledig met elkaar verknoopt [GPT]. Als een gigant als de kerncentrale in Paks, die normaal circa 50 procent van de Hongaarse stroom levert, plotseling uitvalt [1][4], trekt dat een wissel op de hele Europese energiemarkt [GPT]. Hongarije moet nu massaal stroom importeren uit de regio [1][5]. Dit drijft de stroomprijzen op de Europese beurzen op, wat u direct kunt merken op uw eigen energierekening [GPT]. De Donau staat door extreme droogte historisch laag: op 30 juli 2026 tikte het peil een dieptepunt aan van 121 centimeter onder het nulpunt [1]. De koelpompen hangen daardoor letterlijk in de droge lucht [2].
Een haperend netwerk en een defecte gascentrale
De afschakeling van de vier reactoren verloopt in fases [1]. Sinds maandag 27 juli 2026 schroeft de exploitant de productie stapsgewijs terug [1]. Blok 3 ging op woensdag 29 juli al volledig uit [1]. Een dag later, op donderdag 30 juli, volgde de halvering van blok 2 [1]. Premier Péter Magyar gaf gisteren aan dat een volledige stillegging binnen 24 tot 72 uur onvermijdelijk is [1][5]. Alsof dat nog niet genoeg is, ging op woensdag 29 juli ook nog een G3-blok van de gasgestookte Dunamenti-centrale kapot [1][5]. Daardoor mist het land nog eens een capaciteit van 400 megawatt [1][5]. Dat is precies 20% van de totale capaciteit van de Paksi-centrale, die 2000 megawatt bedraagt [1].
Noodpompen en een Europees domino-effect
De Hongaarse regering heeft inmiddels een rotatie-crisisplan opgesteld om stroomuitval te voorkomen [5]. Grootverbruikers moeten tussen 17:00 en 22:00 uur vrijwillig hun consumptie minderen [1]. Ondertussen probeert de centrale met speciale ‘Pajtás’-pompen de reactoren veilig te koelen [2]. Dit is geen lokaal probleem meer; ook buurland Roemenië moest gisteren zijn Cernavodă-kerncentrale volledig stilleggen vanwege diezelfde gortdroge Donau [6]. De klimaatverandering legt zo op pijnlijke wijze de kwetsbaarheid van onze Europese energie-infrastructuur bloot [4].