Russische propagandisten verspreiden een AI-video met honderden miljoenen aan nep-cash om Oekraïne te beschuldigen.
Kiev, vrijdag, 2 oktober 2026. Russische propagandisten verspreidden een AI-video van dozen vol cash bij een Oekraïense ex-ambtenaar. De video bevatte zelfs een AI-watermerk van Meta. De claim is volledig verzonnen.
Russische nepvideo in Oekraïne raakt ook de Nederlandse kiezer
In Oekraïne heeft een geraffineerde Russische propagandacampagne geprobeerd om voormalig defensietopman Arsen Zhumadilov te linken aan een megacorruptieschandaal [1]. Een viraal verspreide video claimt dat de Oekraïense anticorruptiedienst NABU dozen met 140 miljoen dollar (123,8 miljoen euro) aan contanten bij hem heeft gevonden [1]. Dit is volkomen nep [1]. Waarom is dit belangrijk voor u in Nederland? Factcheckers ontdekten dat deze campagne specifiek is gericht op een westers publiek om twijfel te zaaien over de steun aan Oekraïne [1]. Onze premier Rob Jetten waarschuwt dat we deze ‘hybride’ aanvallen juist moeten beantwoorden door de steun aan Oekraïne op te schroeven [4]. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) verwacht bovendien dat deze Russische dreiging nog heel lang gaat duren [4].
Hoe de propagandisten te werk gingen met AI
De makers gingen uiterst geraffineerd te werk. Ze registreerden op 21 september 2026 de website ’nvukraine.com’ om de legitieme nieuwssite ‘The New Voice of Ukraine’ te imiteren [1]. Twee dagen later, op 23 september 2026, verscheen daar het verzonnen artikel [1]. De bijbehorende video bleek volledig met kunstmatige intelligentie (AI) te zijn gemaakt [1][2]. Detectietools van OpenAI, Google en Meta prikten hier snel doorheen [1]. Meta herkende zelfs het watermerk van zijn eigen AI-tool in de beelden [1]. Om het verhaal extra geloofwaardig te maken, plakten de makers een post-it met de tekst “Dienaar van het Volk” op de dozen [1]. Dat is een directe, valse verwijzing naar de politieke partij van president Volodymyr Zelensky [1].
Een explosieve stijging in merkkaping
Zowel de NABU als de echte nieuwssite hebben het verhaal officieel ontkracht [1][2]. Dit soort nepnieuws staat helaas niet op zichzelf. Volgens een rapport van NewsGuard van 28 september 2026 kapen Russische operaties zoals ‘Matrioska’ en ‘Storm-1516’ steeds vaker de logo’s en huisstijlen van betrouwbare media [3]. In de eerste helft van 2026 steeg het aantal van dit soort valse berichten onder een echte merknaam van 44 naar 421 meldingen ten opzichte van dezelfde periode in 2025 [3]. Dat is een stijging van maar liefst 856.818 procent [3]. De MIVD waarschuwt dat de Russen in hun hybride strijd steeds roekelozer en onvoorspelbaarder worden [4]. Kijk de volgende keer dus extra goed uit voordat u een sappige video deelt.