Trump eist plotseling vrede met Israël voor nucleaire deal met Saudi-Arabië.
Washington, vrijdag, 24 juli 2026. Slechts één dag na het tekenen van de miljardendeal eist Donald Trump plotseling dat Saudi-Arabië eerst vrede sluit met Israël. Zonder die stap gaat de nucleaire samenwerking niet door.
Een onverwachte streep door de rekening
Op woensdag 22 juli 2026 kondigden de Verenigde Staten en Saudi-Arabië met trots een nucleair samenwerkingsakkoord aan [1][2]. Deze dertigjarige deal moet Amerikaanse bedrijven, zoals Westinghouse, miljarden opleveren door de bouw van civiele kernreactoren [3][4]. Maar de inkt was nog niet droog of president Donald Trump gooide op donderdag 23 juli 2026 de plannen volledig overhoop [1][2]. Via sociale media eiste hij plotseling dat Saudi-Arabië eerst toetreedt tot de Abraham-akkoorden en de betrekkingen met Israël normaliseert [1][2]. Zijn perssecretaris Karoline Leavitt vatte de nieuwe, harde werkelijkheid direct samen: zonder deze stap is de hele deal simpelweg van de baan [2][4].
Angst voor een nucleaire wapenwedloop
Waarom deze plotselinge koerswijziging? Volgens expert Bryan Clark probeert Trump hiermee pro-Israëlische critici en haviken binnen zijn achterban gerust te stellen, die vonden dat de VS te weinig terugkregen voor de nucleaire technologie [4]. Daarnaast is er grote bezorgdheid over de veiligheid. Trump roept hard dat er absoluut geen verrijking van materiaal zal plaatsvinden [2][4]. Non-proliferatie-experts waarschuwen echter dat het akkoord strenge waarborgen mist en Saudi-Arabië juist wel toestaat om zelf uranium te verrijken op eigen bodem [3]. Dat ligt uiterst gevoelig in de regio. Sinds 28 februari 2026 zijn de VS en Israël immers verwikkeld in een oorlog met Iran, mede vanwege de Iraanse nucleaire verrijking [2]. Het Israëlische parlementslid Avigdor Lieberman waarschuwt dan ook dat dit civiele programma kan leiden tot een waanzinnige wapenwedloop in het gehele Midden-Oosten [3].
Diplomatieke impasse
Voor de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman is de nieuwe eis een bittere pil [3]. Saudi-Arabië eist namelijk een duidelijk pad naar een Palestijnse staat voordat het Israël erkent, wat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu resoluut weigert [1]. Toch verdedigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio de deal op 23 juli 2026 door te stellen dat Amerikaanse bedrijven hiermee concurrenten uit China en Rusland buitenspel zetten [1]. Het Amerikaanse Congres krijgt nu negentig dagen om het akkoord te beoordelen [4]. Of Trumps harde eis standhoudt, blijft de vraag. Deskundige Robert Einhorn vermoedt dat de president de voorwaarde later weer intrekt in ruil voor strengere inspectie-eisen [4]. Voorlopig staat de miljardendeal in de ijskast [4].