Astronomen ontdekken een bizarre zwartegatster die even groot is als ons hele zonnestelsel.
Garching, maandag, 17 augustus 2026. De James Webb-telescoop spotte een kosmisch monster dat geen atomen fusioneert, maar gigantische hoeveelheden energie opwekt doordat een centraal zwart gat constant materie verslindt.
Een kosmische reus in de schijnwerpers
In de Verenigde Staten hebben astronomen met de James Webb-telescoop een bizar nieuw kosmisch object ontdekt [2][3][4][5]. Maak kennis met de ‘zwartegatster’ MoM-BH*-1, een monster dat op 12 augustus 2026 officieel werd gepresenteerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature [2][3][5]. Waarom is dit spannend voor u op de bank in Nederland? Het object helpt ons te begrijpen hoe de allereerste superzware zwarte gaten in de kosmos zijn gevormd, een mysterie waar ook Nederlandse wetenschappers al decennia mee worstelen [1][GPT]. Dit object is qua omvang vergelijkbaar met ons volledige zonnestelsel [1][2][4][5]. In plaats van een normale sterrenkern herbergt het een groeiend zwart gat dat constant materie verslindt [1][2][5].
Geen stof, maar puur gas
De ontdekking lost een groot mysterie op rondom de zogeheten ‘kleine rode stippen’ die de telescoop sinds 2022 in het vroege heelal waarneemt [3][5]. Astronomen dachten eerst dat deze rode kleur door kosmisch stof kwam, net zoals rook van Canadese bosbranden de lucht in Boston rood laat kleuren [5]. Niets is minder waar. Simulaties tonen aan dat een extreem dicht schild van waterstofgas de boosdoener is [5]. Dit gas vormt een dichte cocon rondom het zwarte gat [3][5]. Het slurpt materie op en straalt hierdoor 100 miljard keer meer energie uit dan kernfusie in een normale ster ooit zou kunnen opwekken [2][4][5].
Eén uit een miljard
Dit kosmische spektakel vond plaats in het vroege heelal, zo’n 660 miljoen jaar na de oerknal [2]. Het object is zo helder dat het zijn eigen gaststelsel volledig overstraalt [3][4]. Volgens onderzoeker Rohan Naidu is MoM-BH*-1 echt “één uit een miljard” [4]. Voor de gewone Nederlander verandert er vannacht niets aan de sterrenhemel, maar de wetenschap heeft hiermee wel een gigantische sprong voorwaarts gemaakt in het begrijpen van onze kosmische geschiedenis [GPT].