Nederlandse fabrieken willen verduurzamen maar lopen vast op een overvol stroomnet.
Hilversum, maandag, 12 oktober 2026. De industrie wil van het gas af, maar stuit op lange wachtlijsten voor elektriciteit. Steenfabriek Wienerberger wacht vergeefs op een aansluiting. Zonder stroom vertrekken miljardeninvesteringen naar het buitenland.
Wachten in de rij voor een stroomaansluiting
Nederlandse fabrieken willen massaal van het aardgas af, maar lopen hard tegen een muur van netcongestie [1][2]. Een rapport van Cluster6 en het ministerie van Klimaat en Groene Groei laat zien dat de regionale industrie vastloopt door een gebrek aan netcapaciteit [1]. Kijk naar steenfabrikant Wienerberger in Pannerden [1]. Dit bedrijf maakt jaarlijks circa 70 miljoen bak- en straatstenen [1]. Directeur Jasper Vos wil overstappen op elektrische ovens, maar staat op een lange wachtlijst [1]. Het kabinet beloofde een aansluiting voor 2030, maar zekerheid ontbreekt [1]. Vos waarschuwt dat investeringen door deze twijfel naar het buitenland weglekken [1].
Voorrangsregels en tijdelijke pleisters op de wond
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaf in oktober 2024 voorrang aan batterijen en zonneparken op het net [1]. Industriebedrijven belandden daardoor onderaan de wachtrij [1]. Volgens Barbara Verwayen van Cluster6 horen sommige fabrieken dat ze pas in 2034 aan de beurt zijn [1]. Zij oppert tijdelijke oplossingen met batterijen of zelfs gasturbines [1]. Ondertussen heeft de stagnatie directe gevolgen voor de hele markt [1][3]. Topman Theo Winter van bouwbedrijf Dura Vermeer benadrukt dat verduurzamen een commerciële afweging blijft en dat iemand de rekening moet betalen [3][4]. Hoewel scale-up SL Materials recent € 100 miljoen ophaalde voor betonrecycling, vertraagt het overvolle net de algemene opschaling in de bouwsector [3][4].
Wat de consument gaat merken in de portemonnee
Op 6 oktober 2026 werd bekend dat de wachtrij voor het elektriciteitsnet opnieuw is gegroeid [4]. Netbeheerders bouwen weliswaar aan 100 hoogspanningsstations, maar vergunningen en natuurregels vertragen de bouw [1]. Deskundigen verwachten dat de zwaarste druk op het net tot zeker 2035 aanhoudt [5]. Voor de consument betekent dit concreet dat duurzamere producten langer op zich laten wachten [1][2]. Bovendien drijven de vertragingen en extra tussenoplossingen de productiekosten op [1][3]. Uiteindelijk zie je dat terug in hogere prijzen voor nieuwbouwwoningen en bouwmaterialen [1][3].