Het UWV gebruikte jarenlang een verboden frauderegel om mensen te controleren.
Amsterdam, maandag, 5 oktober 2026. Een verboden discriminerende werkinstructie bleef gewoon actief bij de uitkeringsinstantie. Mensen met een biculturele achternaam kregen hierdoor veel vaker en fors hogere boetes voor fraude.
Amsterdamse fouten met grote gevolgen
Vanuit het hoofdkantoor in Amsterdam hanteerde uitkeringsinstantie UWV tot halverwege 2026 een verboden werkinstructie [1][2]. De term ’land van herkomst’ was sinds 2020 officieel verboden, maar bleef door slordige administratie gewoon leesbaar in de systemen staan [2][3]. Dit leidde tot ernstige discriminatie bij fraudecontroles [2][3]. UWV-topman Abdeluheb Choho baalt enorm van deze fout en biedt zijn diepe excuses aan [2][3]. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken eist op deze maandag 5 oktober 2026 dat de onderste steen bovenkomt [3][4].
Meten met twee maten
Heeft u een biculturele achternaam? Dan was de kans op een boete bij het UWV onterecht veel groter [2][3]. Uit een intern onderzoek naar 1682 dossiers blijkt dat de instantie met twee maten meet [2]. In het district Randstad Noord had 44% van de gecontroleerde dossiers een biculturele achternaam, maar deze groep kreeg wel 74% van alle boetes voor de kiezen [2]. Dat is een scheve verhouding van maar liefst 30% procentpunt verschil [2]. In het district Zuid kreeg deze groep, met 36% van de dossiers, zelfs 71% van de boetes opgelegd [2]. Dat is een verschil van 35% procentpunt [2].
Toxische cultuur op de werkvloer
De misstanden gaan dieper dan alleen foute computercodes. Oud-medewerkers van de afdeling Handhaving schetsen een toxisch beeld: cliënten met een migratieachtergrond werden als misdadigers behandeld, en sollicitanten werden afgewezen vanwege hun hoofddoek of afkomst [2]. Diverse medewerkers van kleur namen hierdoor ontslag [2]. Advocaat Ayhan Kara overweegt inmiddels aangifte te doen bij het Openbaar Ministerie vanwege deze keiharde discriminatie [2]. Een breed extern onderzoek naar de misstanden moet eind 2026 klaar zijn [2][3].