De VN-klimaatconferentie zet alles op stroom om een botsing met Saudi-Arabië te voorkomen.
Bakoe, maandag, 9 november 2026. Vandaag start COP31 in Antalya. Onderhandelaars willen 35 procent elektrificatie tegen 2035. Ze zwijgen over fossiele brandstoffen om olielanden niet te provoceren. Het verzet groeit fel.
Een diplomatieke omweg in Turkije
In Turkije is vandaag de klimaatconferentie COP31 officieel begonnen [3][4]. De voorzitters Australië en Turkije mikken op een forse verhoging van het stroomverbruik [1]. Het aandeel elektriciteit in de wereldwijde energiemix moet stijgen van 20 procent nu naar 35 procent in 2035 [2][3]. Dat betekent een groei van 15 procentpunt in negen jaar tijd [2][3]. Deze zogeheten ‘35-by-35’-doelstelling omzeilt gevoelige gesprekken over het direct sluiten van gas- en olievelden [1][4]. De Turkse minister Murat Kurum noemt het een bepalende prioriteit [1]. Drie jaar geleden, op 13 december 2023, beloofden landen in Dubai nog af te stappen van fossiele brandstoffen [1]. Vorig jaar, op 23 november 2025, strandde het overleg in Brazilië echter door tegenwerking van Saudi-Arabië en Rusland [1]. Nu ontbreken fossiele brandstoffen zelfs helemaal op de formele vergaderagenda van COP31 [4]. Milieuorganisatie Greenpeace vergelijkt het treffend met een kankerconferentie waar niemand over tabak durft te praten [1].
De gevolgen voor de Nederlandse portemonnee
Voor Nederlanders is dit diplomatieke schaakspel verre van een ver-van-mijn-bedshow [GPT]. Wie thuis overstapt op een warmtepomp of inductiekookplaat merkt het meteen [GPT]. Landen die veel fossiele brandstoffen importeren, hebben het meeste profijt van elektrificatie [1]. Dat tempert namelijk de wilde schommelingen van grillige gas- en olieprijzen [1]. De Europese Unie wil daarom het aandeel stroom in het energieverbruik fors opvoeren van 23 procent naar 46 procent in 2040 [3]. De beoogde stijging binnen Europa bedraagt dus maar liefst 23 procentpunt [3]. Toch klinkt er terechte bezorgdheid [1][3]. Als die extra stroom straks gewoon uit gascentrales komt, schieten we weinig op [1]. Volgens berekeningen van IRENA moet 78 procent van alle wereldwijde stroom in 2035 juist uit hernieuwbare bronnen komen om de aarde leefbaar te houden [3].
Afhankelijkheid van Chinese technologie
Het mondiale stroomnet vergt gigantische investeringen in kabels, transformatoren en batterijen [3]. Hier loert direct een nieuw knelpunt voor onze energiezekerheid [GPT]. China heeft de markt voor schone technologie stevig in handen [3][4]. Het land verwerkte in 2024 maar liefst 93 procent van al het polysilicium en 97 procent van de siliciumwafers voor zonnepanelen [4]. Daarnaast bouwde het in 2025 ruim 80 procent van alle accu’s voor elektrische auto’s [4]. De energietransitie dwingt ons simpelweg tot realisme [GPT]. We willen minder afhankelijk zijn van Arabische olie [1]. Tegelijkertijd worden we voor zonnepanelen en batterijen uiterst afhankelijk van fabrieken in Azië [4]. De onderhandelaars in Antalya praten tot en met eind volgende week door over de financiering van deze plannen [2][5].