De VN-Veiligheidsraad kraakt onder een antiek systeem uit 1945 dat de wereld van nu negeert.
New York, maandag, 28 september 2026. Wereldleiders eisen hervorming van de Veiligheidsraad. Absurd maar waar: Afrika heeft nul permanente zetels, terwijl de meeste VN-resoluties over dit werelddeel gaan. De machtige vijf weigeren te wijken.
Een verlamde raad uit de vorige eeuw
De VN-jaarvergadering in New York is gisteren, op zondag 27 september 2026, zonder enige doorbraak geëindigd [1]. Het grote struikelblok blijft de Veiligheidsraad. Dit orgaan functioneert nog precies zoals bij de oprichting in 1945 [1][3]. Vijf permanente leden hebben het vetorecht en kunnen hiermee elk besluit blokkeren [1][2]. De Verenigde Staten blokkeerden de afgelopen drie jaar zeven resoluties over het Israëlisch-Palestijnse conflict [4]. Rusland hield sinds de invasie in 2022 drie resoluties over Oekraïne tegen [4]. Geopolitiek analist Alex Krijger noemt de Europese houding oer-arrogant [1]. Het Westen denkt nog altijd de dienst uit te maken, terwijl 85 procent van de wereldbevolking elders woont [1].
Afrika praat mee, maar beslist niet
De scheve machtsverhouding is pijnlijk zichtbaar bij Afrika. In 2025 gingen maar liefst 18 van de 24 ingrijpende resoluties onder Hoofdstuk VII over dit continent [2]. Dat is 75 procent van het totaal. Toch heeft geen enkel Afrikaans land een permanente zetel in de raad [2]. De Nigeriaanse vicepresident Kashim Shettima eiste namens president Bola Tinubu ten minste twee permanente zetels met vetorecht op [2]. Ook de Nederlandse premier Jetten stelde op 22 september 2026 dat het machtsevenwicht dringend moet veranderen [1]. VN-secretaris-generaal Antonio Guterres deed diezelfde dag een oproep voor een raad die de echte wereld weerspiegelt [2]. De gevestigde orde houdt de deur echter stevig dicht [2].
Trekken aan een dood paard
Hervorming lijkt een strijd tegen de bierkaai. De Turkse president Erdogan pleitte op 24 september 2026 in New York zelfs voor het volledig afschaffen van het vetorecht [4]. Volgens hem is de wereld groter dan deze vijf landen [1]. Juridisch expert Nico Schrijver vergelijkt het opgeven van de Franse zetel echter met trekken aan een dood paard [1]. Om het VN-Handvest te wijzigen is namelijk goedkeuring nodig van tweederde van de lidstaten én alle vijf de permanente leden zelf [2][4]. De grootmachten moeten dus stemmen voor hun eigen machtsvermindering [2][4]. Dat maakt echte verandering voorlopig een utopie [GPT].