Het gratis geld is op en dat kost de Nederlandse staat de komende jaren zeventien miljard euro extra aan rente.
Den Haag, maandag, 31 augustus 2026. Door de stijgende rente moet Nederland oude, goedkope leningen duur herfinancieren. Dit kost de schatkist de komende negen jaar maar liefst zeventien miljard euro extra.
De dure rekening van de staatsschuld
De tijd van gratis lenen is definitief voorbij [1]. Door geopolitieke onrust en stijgende rentes op de internationale kapitaalmarkten moet de Nederlandse staat fors dieper in de buidel tasten [1]. RaboResearch becijfert dat de cumulatieve extra rentekosten voor de periode 2026-2035 uitkomen op 17 miljard euro [1]. Gisteren, op 30 augustus 2026, moest het kabinet de rijksbegroting voor 2027 al naar de Raad van State sturen [1]. De cijfers liegen er niet om: de jaarlijkse rentelasten stijgen van 8,5 miljard euro in 2025 naar een verwachte 30 miljard euro in 2035 [1]. Dat is een stijging van maar liefst 21.5 miljard euro per jaar aan rentelasten voor de schatkist [1].
Herfinancieren tegen de hoofdprijs
Hoe we in deze situatie zijn beland? Nederland moet oude, goedkope leningen herfinancieren [1][2]. De komende zes jaar loopt er voor bijna 150 miljard euro aan staatsobligaties af waarover de staat nu nog minder dan 1 procent rente betaalt [1]. Rabobank-econoom Hugo Erken legt uit dat deze obligaties nu tegen veel hogere tarieven opnieuw in de markt moeten worden gezet [1]. De rente op een tienjarige Nederlandse staatsobligatie bedraagt inmiddels 3,3 procent, vergeleken met slechts 0,2 procent vijf jaar geleden [1]. Ook onze buren betalen fors meer: Duitsland zit boven de 3 procent en Frankrijk passeert de 4 procent [1]. De Nederlandse schuldquote stijgt hierdoor naar verwachting van 44 procent vorig jaar naar ruim boven de 50 procent in 2034 [1].
De knellende broekriem voor de burger
Wat merkt u hier nu van in de praktijk? Rabobank-econoom Frank van Es waarschuwt dat de begroting door deze rentestijging steeds verder gaat knellen [1]. Er dreigt zelfs een sneeuwbaleffect waarbij we straks geld moeten lenen om alleen nog maar de rente te kunnen betalen [1]. Voor het jaar 2026 is de Nederlandse staatsschuld geraamd op 47,8 procent van het bruto binnenlands product (bbp) [2]. Dat komt neer op ruim 575 miljard euro, oftewel zo’n 31.900 euro per inwoner [2]. Elke euro die de overheid aan rentelasten aan internationale financiële instellingen moet overmaken, kan immers niet meer worden uitgegeven aan zorg, onderwijs of lastenverlichting voor de burger [GPT].