Drie pioniers winnen de Nobelprijs voor de Geneeskunde omdat ze hersencellen bedienen met een lichtknop.
Stockholm, maandag, 5 oktober 2026. Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel krijgen de prijs voor optogenetica. Met deze techniek sturen wetenschappers specifieke hersencellen simpelweg aan en uit met behulp van licht.
Lichttherapie voor ons brein
Vandaag is in Zweden bekendgemaakt dat de Nobelprijs voor de Geneeskunde 2026 gaat naar Karl Deisseroth, Peter Hegemann en Georg Nagel [1][2]. Waarom is dit belangrijk voor u in Nederland? Deze ontdekking kan de weg vrijmaken voor revolutionaire behandelingen van ingrijpende hersenziekten zoals Parkinson en epilepsie [1]. Het trio krijgt de prestigieuze prijs voor hun werk aan optogenetica [1][2]. Met deze innovatieve techniek sturen wetenschappers specifieke hersencellen simpelweg aan en uit met behulp van licht [1][2]. Het verandert fundamenteel hoe we ons brein begrijpen [1][2].
Van groene algen naar de hersenen
Het idee begon verrassend simpel bij een eencellige alg die naar het licht toe zwemt [3]. Hegemann en Nagel ontdekten dat een lichtgevoelig eiwit, genaamd channelrhodopsine, hierbij als een soort sluisje werkt [3]. Deisseroth bouwde deze biologische ’lichtschakelaar’ vervolgens in bij de hersencellen van ratten [3]. Schijn er een laserlampje op en de hersencellen reageren direct [3]. Hierdoor kunnen onderzoekers nu heel nauwkeurig bestuderen hoe angst, verslaving en beweging in ons hoofd geprogrammeerd zijn [1][2].
Miljoenenprijs en de toekomst
De techniek wordt nu al onderzocht om bijvoorbeeld blinde mensen hun zicht deels terug te geven [3]. Op 10 december 2026 ontvangen de winnaars in Stockholm hun gouden medaille en een cheque van 1,2 miljoen dollar uit handen van de Zweedse koning [1]. Het Nobel-seizoen is hiermee officieel geopend [1]. Morgen, op dinsdag 6 oktober 2026, volgt alweer de bekendmaking van de Nobelprijs voor de Natuurkunde [1]. We houden de ontwikkelingen voor u in de gaten [GPT].