Gemeenten pakken leegstand aan met strengere regels voor huiseigenaren.
Utrecht, maandag, 2 november 2026. Amsterdam en Utrecht boekten succes met strenge controles. De leegstandsduur kelderde daar van 460 naar 157 dagen. Vanaf januari 2027 krijgt heel Nederland deze wettelijke wapens tegen leegstand.
Utrechtse en Amsterdamse proef levert direct woningen op
In Utrecht en Amsterdam bewees de aangescherpte aanpak zich al in de praktijk [1]. Amsterdam bracht van 579 gemelde panden er maar liefst 430 terug op de markt [1]. Utrecht noteerde 413 meldingen en voerde 68 gesprekken met vastgoedeigenaren [1]. Volgens de Utrechtse wethouder Dennis de Vries daalde de langdurige leegstand van panden die langer dan een halfjaar leegstonden met circa 20 procent [1]. Dat scheelt honderden onbenutte voordeuren [1]. Vaak schuilt achter leegstand simpelweg een hulpvraag van een eigenaar [1]. Een onderzoek van bureau RIGO wees in 2024 nog uit dat de oude Leegstandwet tekortschoot door handhavingsproblemen en logge ambtelijke lasten [1]. Die drempels verdwijnen nu [1].
Eindhoven schakelt door vanwege overvol stroomnet
In Eindhoven staan momenteel circa 380 woningen leeg [1]. Daarnaast staat 7 procent van de winkels en 11 procent van de kantoren zonder gebruikers [1]. Nieuwbouw zit klem door netcongestie en levert slechts een paar duizend huizen op [1]. De gemeente voert daarom per 1 januari een leegstandsverordening in [1]. Ambtenaren gaan actief controleren en delen zo nodig boetes uit aan weigerachtige huiseigenaren [1]. Raadslid Rutger Rauws drong eerder al aan op deze verordening [1]. Ook buurgemeente Tilburg boekte met meldingen en overleg al positieve resultaten [1]. Vrijblijvend afwachten terwijl woningzoekenden vastlopen, is er in Brabant niet meer bij [GPT].
Landelijke bevoegdheden voor gemeenten vanaf 2027
Vanaf januari 2027 krijgt elke Nederlandse gemeente deze wettelijke instrumenten in handen [1]. Lokale bestuurders mogen straks energiegegevens inzien om spookpanden op te sporen [1]. Ook kunnen zij een last onder dwangsom opleggen of een bindende aanwijzing tot bewoning geven [1]. Wie straks een pand nodeloos stof laat happen, krijgt de gemeente op de stoep [GPT]. Dat levert snel extra woonruimte op voor starters en gezinnen zonder dat er eerst een heipaal de grond in moet [GPT].