Overheidsinstanties willen de boete op hun eigen trage werk afschaffen.
Den Haag, maandag, 14 september 2026. Instanties zoals de IND en het UWV lobbyen tegen de dwangsom. Alleen al de IND betaalde begin 2026 bijna honderd miljoen euro boete wegens trage besluiten.
Ambtenaren schrappen eigen boetes
Stel je voor: je levert je werk structureel te laat op, en in plaats van sneller te gaan werken, schrap je gewoon de boete. Dat is precies wat overheidsreuzen als de IND, het UWV en de Dienst Toeslagen proberen te doen [2]. Sinds 2009 hebben burgers recht op een dwangsom als de overheid te langzaam beslist [1][2]. Dit moest de burger beschermen tegen een lakse overheid [1]. Maar achter de schermen lobbyen deze instanties nu intensief om deze bescherming uit het hele bestuursrecht te slopen [1][2]. De IND gaf hiervoor op 21 januari 2025 het startschot met een e-mail aan de Dienst Toeslagen [1]. De financiële pijn is namelijk groot. Alleen al in de eerste zeven maanden van 2026 betaalde de IND bijna 100 miljoen euro aan dwangsommen [2]. Het UWV en de Dienst Toeslagen waren in 2025 samen ook al 36 miljoen euro kwijt aan boetes voor trage besluiten [2].
Politieke haast versus rechtsbescherming
Politici werken hier graag aan mee. Afgelopen zomer nam de Tweede Kamer een voorstel van SGP, ChristenUnie, JA21 en VVD aan om de dwangsommen bij de IND te schrappen [1][2]. Dit voorstel wacht nu op behandeling in de Eerste Kamer [1][2]. Daarnaast wil minister Vijlbrief van Sociale Zaken de regeling specifiek voor het UWV afschaffen [2]. De Nederlandse Orde van Advocaten is woedend en waarschuwt dat dit de rechtsbescherming van de burger volledig uitholt [2]. Burgers mogen niet de dupe worden van een falende overheid [2]. Wetgevingsjuristen van het ministerie van Justitie gaven eerder al een helder advies: pas niet de regels aan, maar verbeter de eigen trage praktijk [1].