De leiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland eisen vandaag samen hun onafhankelijkheid op in Cardiff.
Londen, maandag, 14 september 2026. Voor het eerst werken de drie Keltische naties samen. Vandaag tekenen hun leiders een historisch pact om referenda over afscheiding van Londen af te dwingen.
Keltisch front eist zeggenschap op
Vandaag, maandag 14 september 2026, schrijven drie regeringsleiders geschiedenis in Cardiff [1][2]. Rhun ap Iorwerth van Wales ontvangt de Schotse eerste minister John Swinney en de Noord-Ierse regeringsleider Michelle O’Neill [1]. Ook Sinn Féin-partijleider Mary Lou McDonald schuift aan bij dit historische overleg [1]. Voor het eerst in de geschiedenis worden Schotland, Wales en Noord-Ierland tegelijkertijd geleid door partijen die de banden met Londen willen verbreken of grondig herzien [1]. De leiders ondertekenen vandaag een gezamenlijk memorandum [2][3]. Daarmee eisen ze dat de Britse regering referenda over onafhankelijkheid en grondwetswijzigingen actief voorbereidt en faciliteert [1][2][3]. Zelfs de Amerikaanse president Donald Trump bemoeide zich er afgelopen weekend mee; tijdens een bezoek aan Dublin sprak hij openlijk zijn steun uit voor een verenigd Ierland [2][3].
Londen sputtert tegen terwijl de burger afwacht
De Britse premier Andy Burnham probeert de eenheid te bewaren [2][3]. Vorige week schreef hij nog aan Swinney dat een nieuw Schots referendum uitgesloten blijft [2]. Toch accepteerde Burnham op 7 september 2026 dat er een stemming moet komen zodra er een duidelijke meerderheid voor is [2]. De animo onder de burgers verschilt momenteel sterk per regio. Recente peilingen laten zien dat 47% van de Schotten voor onafhankelijkheid stemt, tegenover 36% van de Noord-Ieren en slechts 32% van de Welshmen [2]. Dat is een verschil van 15 procentpunt tussen Schotland en Wales. Terwijl de politieke spanning stijgt, willen de drie naties nu alvast concreet samenwerken op het gebied van energie, economie en Europese betrekkingen om de burger direct voordeel te bieden [1][2].
Juridische barrières op de weg naar buiten
Toch kunnen de leiders niet zomaar de koffers pakken. Het Britse Hooggerechtshof bepaalde in 2022 al dat het Schotse parlement niet eenzijdig een referendum mag uitschrijven [6]. Wales mist eveneens een wettelijk mechanisme voor afscheiding [6]. Alleen Noord-Ierland heeft via het Goede Vrijdag-akkoord uit 1998 een vastgelegde route naar eenwording met Ierland [1][6]. Het vandaag getekende memorandum verandert deze wetten niet direct [6]. Wel zet het de politieke verhoudingen in het Verenigd Koninkrijk op scherp [4][6]. De breuk is nog geen feit, maar de druk op Londen is groter dan ooit tevoren [3][4].