Een tikkende nazi-tijdbom lekt tonnen giftig kwik voor de Noorse kust.
Fedje, maandag, 21 september 2026. Tachtig procent van de onderzochte kwikcontainers in de gezonken nazi-onderzeeër U-864 lekt al. Berging is te gevaarlijk, dus de Noorse overheid wil het wrak nu permanent begraven.
Een nazi-tijdbom tikt vlak bij onze Noordzee
In Noorwegen tikt een ecologische tijdbom die ook direct de Nederlandse visliefhebber kan raken [1][GPT]. Vlak voor de kust van het Noorse eiland Fedje, op zo’n 150 meter diepte, rust het wrak van de Duitse nazi-onderzeeër U-864 [1]. De Britse marine torpedeerde de boot in februari 1945 [1][2]. Aan boord ligt een dodelijke lading van naar schatting 65 tot 67 ton vloeibaar kwik met bestemming Japan [1][2]. Als dit gif massaal ontsnapt, verspreidt het zich via de zeestromingen in de Noordzee [1][GPT]. Micro-organismen zetten het metaal om in het uiterst giftige methylkwik [1]. Dit spul hoopt zich op in de voedselketen [1]. Zo belandt de nazi-erfenis uiteindelijk op het bord van de Nederlandse consument die een harinkje of lekkerbekje verschalkt [GPT].
Lekkende containers op de zeebodem
De Noorse Kustadministratie (Kystverket) onderzoekt de situatie grondig [1]. In mei 2025 stuurden zij onderwaterrobots met 4K-camera’s naar beneden voor een gedetailleerde 3D-scan van het wrak [1]. De resultaten van de recente bergingstesten in 2026 zijn ronduit alarmerend [1]. Bergers haalden 22 containers naar boven, maar liefst 80 procent daarvan bleek al beschadigd en actief te lekken [1][2]. Dat betekent dat van deze testgroep al 17.6 containers kapot waren. Hoewel de bergers vorig jaar ongeveer 0,5 ton kwik veilig stelden, ontsnapte er tijdens de operatie direct ook weer giftig kwik in het water [1].
Bergen of begraven?
Lokale vissers en actiegroepen eisen al jaren een volledige berging van de onderzeeër [2]. Maar de Noorse overheid aarzelt [1][2]. Kystverket adviseert nu in 2026 om de berging te staken en het wrak permanent te begraven onder een dikke beschermlaag [1][2]. De broze stalen romp kan bij een poging tot tillen namelijk volledig bezwijken [2]. Hierdoor zouden de resterende containers in één klap openscheuren [2]. Omwonenden vrezen echter dat een zware afdeklaag de containers juist platdrukt of oude torpedo’s laat ontploffen [2]. De Noorse autoriteiten moeten nu snel beslissen hoe ze deze tikkende gifbom onschadelijk maken [1][2].